Τέλος εποχής για το φθηνό χρήμα: Γιατί οι κυβερνήσεις «πληρώνουν το μάρμαρο» του χρέους
Οι αγορές ομολόγων στέλνουν το τελεσίγραφο σε ΗΠΑ και Ευρώπη, καθώς το κόστος δανεισμού εκτοξεύεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Η εποχή του φθηνού χρήματος ανήκει οριστικά στο παρελθόν. Σε ολόκληρο τον ανεπτυγμένο κόσμο, οι επενδυτές επιβάλλουν πλέον στους κυβερνήτες να πληρώνουν ακριβότερα για τον δανεισμό τους. Με τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων να σημειώνουν διαρκή άνοδο σε Βρετανία, Γαλλία, Γερμανία και Ιαπωνία, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μια επώδυνη πραγματικότητα. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις 14 Σεπτεμβρίου, η απόδοση των 10ετών αμερικανικών κρατικών ομολόγων ξεπέρασε το 5% για πρώτη φορά μετά από χρόνια, ενώ η μέση απόδοση των αντίστοιχων τίτλων στις πλούσιες χώρες αγγίζει το 4%, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και πάνω από 15 έτη.
Σύμφωνα με ανάλυση του Economist, η κατάσταση περιπλέκεται από το γεγονός ότι το δημόσιο χρέος βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, αγγίζοντας το 110% του ΑΕΠ στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Παρά την επιτακτική ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία, η διάθεση για σύσφιξη παραμένει ελάχιστη, με χώρες όπως οι ΗΠΑ να εμφανίζουν δημοσιονομικά ελλείμματα της τάξεως του 6% και η Γαλλία άνω του 5%.
Καθώς οι κεντρικές τράπεζες, όπως η Federal Reserve και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, διατηρούν υψηλά τα επιτόκια για να αντιμετωπίσουν τον επίμονο πληθωρισμό, οι αγορές απαιτούν πλέον μεγαλύτερη αποζημίωση για το μακροπρόθεσμο χρέος. Η απώλεια του «προνομίου» των αμερικανικών ομολόγων, που κάποτε θεωρούνταν η απόλυτα ασφαλής επένδυση, υπογραμμίζει την αλλαγή του σκηνικού. Οι κυβερνήσεις, σε μια προσπάθεια να αποφύγουν το υψηλό κόστος, στρέφονται σε βραχυπρόθεσμο δανεισμό, μια τακτική που όμως εγκυμονεί κινδύνους καθώς το χρέος λήγει νωρίτερα. Εάν τα επιτόκια δεν υποχωρήσουν, το βάρος της εξυπηρέτησης του χρέους θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε επώδυνες δημοσιονομικές προσαρμογές, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που οι κυβερνήσεις δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν.