Τρεις μεγάλες πολεοδομικές προθεσμίες μετατίθενται: Τι σημαίνει για την αγορά ακινήτων
Παρατάσεις σε κρίσιμες ρυθμίσεις από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας που αλλάζουν τα δεδομένα για εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες.
Τρεις κρίσιμες πολεοδομικές προθεσμίες μετατίθενται προς τα πίσω, αλλάζοντας άμεσα τους συσχετισμούς στην αγορά ακινήτων. Μέσω τροπολογίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το κράτος παρέχει επιπλέον χρόνο σε εκείνες τις περιπτώσεις όπου η πίεση είχε αρχίσει να μπλοκάρει μεταβιβάσεις, γονικές παροχές και επενδύσεις. Οι ρυθμίσεις αυτές, που αφορούν εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες και επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή λειτουργία της αγοράς, δεν αποτελούν απλώς τεχνικές διευθετήσεις.
Πρώτον, παρατείνεται έως τις 31 Μαρτίου 2028 η δυνατότητα υπαγωγής αυθαίρετων κατασκευών και αλλαγών χρήσης που πραγματοποιήθηκαν πριν τον Ιούλιο του 2011 και εμπίπτουν στις κατηγορίες 1 έως 4. Αυτή η ρύθμιση αφορά τον μεγάλο όγκο των «παλιών» πολεοδομικών εκκρεμοτήτων, οι οποίες χωρίς τακτοποίηση εμποδίζουν οποιαδήποτε μεταβίβαση. Οι ιδιοκτήτες κερδίζουν σχεδόν δύο επιπλέον χρόνια για να εντάξουν τα ακίνητά τους στη διαδικασία τακτοποίησης, αποφεύγοντας το άμεσο πάγωμα των συμβολαίων. Παρόλο που τα πρόστιμα παραμένουν και θα εξειδικευτούν, ο κρίσιμος χρόνος που απαιτείται για τη διασφάλιση αγοραπωλησιών και γονικών παροχών παρέχεται πλέον θεσμικά. Αξίζει να σημειωθεί ότι έως σήμερα έχουν δηλωθεί πάνω από 1,7 εκατομμύρια ακίνητα μέσω της πλατφόρμας του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, ενώ η ΠΟΜΙΔΑ είχε θέσει ανοιχτά το αίτημα για παράταση.
Δεύτερον, «παγώνουν» οι κυρώσεις για ακίνητα των οποίων οι οικοδομικές άδειες ακυρώθηκαν ή ακυρώνονται λόγω χρήσης κινήτρων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ). Εφόσον ο ιδιοκτήτης κινείται θεσμικά για την επανέκδοση άδειας μέσω του συστήματος e-Άδειες, δεν επιβάλλονται πρόστιμα και δεν ισχύουν οι απαγορεύσεις στις δικαιοπραξίες. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ακίνητα που κινδύνευαν να βγουν εκτός αγοράς παραμένουν «ενεργά», χωρίς να υφίσταται ποινή ο ιδιοκτήτης για μια εκκρεμότητα που βρίσκεται υπό διαδικασία διόρθωσης. Το χρονικό όριο αυτής της προστασίας φτάνει έως το τέλος του 2026, εφόσον η αίτηση έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα.
Τρίτον, η υποχρέωση έκδοσης Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου για κτίρια ειδικής κατηγορίας (δημόσια ακίνητα, κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες, σχολεία, νοσοκομεία, χώρους συνάθροισης κοινού και μεγάλες τουριστικές εγκαταστάσεις) μετατίθεται για την 1η Φεβρουαρίου 2028. Αυτή η παράταση απομακρύνει τον άμεσο κίνδυνο επιβολής βαριών προστίμων και παρέχει τον απαραίτητο χρόνο για την ολοκλήρωση σύνθετων τεχνικών διαδικασιών, οι οποίες αποδεικνύονται στην πράξη ιδιαίτερα χρονοβόρες.
Κοινό στοιχείο και των τριών ρυθμίσεων είναι η αποτροπή ενός γενικευμένου «μπλοκαρίσματος» της ακίνητης περιουσίας. Οι ιδιοκτήτες κερδίζουν χρόνο για να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους, οι αγοραστές αποφεύγουν να βρεθούν με ακίνητα που δεν μεταβιβάζονται, και η αγορά συνεχίζει να λειτουργεί χωρίς αιφνίδιους αποκλεισμούς. Ωστόσο, το ρολόι δεν σταματά. Οι παρατάσεις μεταθέτουν τις προθεσμίες, δεν τις ακυρώνουν – και αυτό είναι το μήνυμα που πρέπει να λάβουν όσοι σκοπεύουν να πουλήσουν, να μεταβιβάσουν ή να επενδύσουν στο άμεσο μέλλον.