Στέγαση νέων: Η αξιοποίηση δημοτικών ακινήτων ως λύση στο στεγαστικό πρόβλημα

Η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία αποτελεί κεντρικό ζήτημα για τη νέα γενιά στην Ελλάδα, με τη μελέτη της BluPeak Estate Analytics να προτείνει τη δημιουργία οργανωμένου δημοτικού αποθέματος ως βιώσιμη λύση. Η έρευνα αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για στεγαστική αυτονομία των νέων, συνδέοντας την αξιοποίηση κατάλληλων δημοτικών ακινήτων με την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και τη στήριξη της περιφερειακής ανάπτυξης.

Τα στοιχεία της μελέτης αποτυπώνουν μια σημαντική απόκλιση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Το 2024, οι νέοι στην Ελλάδα εγκατέλειπαν το πατρικό τους σπίτι σε ηλικία 30,7 ετών, τη στιγμή που ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι τα 26,2 έτη. Επιπλέον, το 30,3% των νέων ηλικίας 15–29 ετών στη χώρα μας διαβιούσε σε νοικοκυριά όπου το κόστος στέγασης ξεπερνούσε το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, έναντι μόλις 9,7% στην ΕΕ.

Για την υλοποίηση της πρότασης, η BluPeak προτείνει μια ολοκληρωμένη στρατηγική βασισμένη στην απογραφή και την αξιολόγηση. Από την ανάλυση στο Κτηματολόγιο εντοπίστηκαν 389.556 εγγραφές που αφορούν ακίνητα των 332 δήμων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, περίπου το 25% αυτών των δικαιωμάτων μπορεί να αξιοποιηθεί άμεσα, το 40% χρήζει περαιτέρω νομικής ή τεχνικής ωρίμανσης, ενώ το 35% παρουσιάζει περιορισμούς. Η πρόταση περιλαμβάνει τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού φακέλου με τη χρήση στοιχείων Ε9, ΑΤΑΚ και ΚΑΕΚ για τον ακριβή προσδιορισμό της καταλληλότητας κάθε ακινήτου.

Το σχέδιο προβλέπει τη διατήρηση της κυριότητας από τους δήμους, ενώ οι προτεινόμενες λύσεις περιλαμβάνουν μακροχρόνιες μισθώσεις με ελεγχόμενα μισθώματα και παραχώρηση χρήσης βάσει κοινωνικών κριτηρίων. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ανάγκη οι παρεμβάσεις αυτές να εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο υποδομών, συνδέοντας τη στέγαση με την εργασία, την υγεία και την εκπαίδευση, ώστε να διασφαλίζεται η ουσιαστική διαβίωση των νέων οικογενειών.