Το κομμάτι κρέατος που αποκάλυψε το μυστικό του μαλλιαρού ρινόκερου
Νέα επιστημονική μελέτη, βασισμένη σε αρχαίο λύκο από τη Σιβηρία, ρίχνει φως στις τελευταίες στιγμές του εξαφανισμένου είδους.
Μια πρωτοποριακή επιστημονική μελέτη, που βασίστηκε σε ένα απομεινάρι κρέατος μαλλιαρού ρινόκερου που βρέθηκε στο στομάχι ενός αρχαίου λύκου, ρίχνει νέο φως στα τελευταία χρόνια ζωής αυτού του εξαφανισμένου θηλαστικού. Το κομμάτι τροφής, διατηρημένο για χιλιάδες χρόνια στον μόνιμο πάγο της Σιβηρίας, προσφέρει μια μοναδική ματιά στην περίοδο λίγο πριν την εξαφάνιση του είδους.
Τα εξαιρετικά καλοδιατηρημένα λείψανα ενός θηλυκού λύκου, ηλικίας περίπου δύο μηνών, εντοπίστηκαν το 2011 κοντά στο χωριό Τουμάτ, στη βορειοανατολική Σιβηρία. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι το ζώο πέθανε πριν από περίπου 14.400 χρόνια, όταν μια κατολίσθηση κατέρρευσε τη φωλιά του. Οι ακραία χαμηλές θερμοκρασίες όχι μόνο διατήρησαν το σώμα του λύκου, αλλά και το περιεχόμενο του στομαχιού του, όπου ανακαλύφθηκε το κομμάτι μαλλιαρού ρινόκερου.
Η ανακάλυψη αυτή, σύμφωνα με τον δρ Καμίλο Τσακόν-Ντούκε, προσέφερε μια σπάνια ευκαιρία για την ανάκτηση γενετικού υλικού από έναν μαλλιαρό ρινόκερο που έζησε λίγο πριν την εξαφάνιση του είδους. Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Genome Biology and Evolution, οι ερευνητές περιγράφουν πώς κατάφεραν να αποκωδικοποιήσουν το γονιδίωμα του ζώου από το μερικώς χωνεμένο κρέας. Είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται κάτι τέτοιο για ένα ζώο της Εποχής των Παγετώνων, μέσω ευρημάτων από το στομάχι άλλου ζώου.
Τα αποτελέσματα προκάλεσαν έκπληξη. Αντί να εντοπίσουν ενδείξεις «γονιδιωματικής διάβρωσης», οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο πληθυσμός του μαλλιαρού ρινόκερου παρέμενε σχετικά μεγάλος και σταθερός μέχρι λίγο πριν την εξαφάνισή του. Η σύγκριση του γενετικού υλικού του δείγματος με παλαιότερους μαλλιαρούς ρινόκερους, ηλικίας 18.000 και 49.000 ετών, οδήγησε στο συμπέρασμα ότι το είδος εξαφανίστηκε σχετικά απότομα, σε ένα χρονικό παράθυρο μόλις 300 έως 400 ετών πριν από την οριστική του εξαφάνιση.
Ο καθηγητής Λαβ Ντάλεν υποστηρίζει ότι τα ευρήματα δείχνουν πως οι μαλλιαροί ρινόκεροι διατηρούσαν βιώσιμους πληθυσμούς για χιλιάδες χρόνια αφότου εμφανίστηκαν οι πρώτοι άνθρωποι στην περιοχή. Αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι η εξαφάνισή τους δεν οφείλεται κυρίως στο κυνήγι, αλλά σε μια απότομη κλιματική μεταβολή, όπως το θερμό διάστημα Bølling–Allerød.
Το πώς ακριβώς ο μικρός λύκος κατανάλωσε κρέας μαλλιαρού ρινόκερου παραμένει ασαφές. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι είτε έφαγε από κουφάρι που είχε σκοτώσει η αγέλη, είτε δέχθηκε το κομμάτι τροφής από ενήλικο λύκο. Στο ίδιο σημείο, το 2015, εντοπίστηκαν και τα λείψανα δεύτερου μικρού λύκου, πιθανόν αδελφής του πρώτου, προσφέροντας περαιτέρω λεπτομέρειες για τη ζωή και το περιβάλλον της ύστερης Εποχής των Παγετώνων.