Γιατί τα πουλιά δεν παθαίνουν ηλεκτροπληξία όταν κάθονται στα ηλεκτροφόρα καλώδια

Πρόκειται για μια εικόνα που συναντάμε καθημερινά στην ύπαιθρο και στις πόλεις: πουλιά να αναπαύονται πάνω σε ηλεκτροφόρα καλώδια χωρίς να κινδυνεύουν. Παρά την εξοικείωσή μας με το φαινόμενο, η επιστημονική εξήγηση πίσω από αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αν και το ζήτημα της ηλεκτροπληξίας παραμένει υπαρκτό για πολλά είδη της άγριας πανίδας.

Ο Δημήτρης Μπακαλούδης, καθηγητής Οικολογίας και Διαχείρισης Άγριας Πανίδας στο Τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, εξηγεί πως η ασφάλεια των πτηνών οφείλεται στο γεγονός ότι τα δύο τους πόδια έχουν παρόμοιο ηλεκτρικό δυναμικό, γεγονός που εμποδίζει τη διέλευση του ρεύματος από το σώμα τους. Ωστόσο, η κατάσταση αλλάζει δραματικά όταν το πτηνό έρθει σε επαφή με δύο διαφορετικά καλώδια ταυτόχρονα ή με κάποιο αντικείμενο που γειώνεται. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διαφορά δυναμικού προκαλεί μοιραία ηλεκτροπληξία.

Σύμφωνα με τον κ. Μπακαλούδη, τα είδη που κινδυνεύουν περισσότερο είναι εκείνα με μεγάλο άνοιγμα φτερών, όπως αετοί, γύπες, γερακίνες, πελαργοί, πελεκάνοι και ερωδιοί. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν τα πτηνά χρησιμοποιούν τους πυλώνες για φωλεοποίηση ή ως σημεία επόπτευσης για την αναζήτηση τροφής. Ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι και οι νεοσσοί κατά τις πρώτες δοκιμαστικές πτήσεις τους. Επιπλέον, το καλοκαίρι, ο ιονισμός κοντά σε μετασχηματιστές υψηλής τάσης μπορεί να προκαλέσει ανάφλεξη στο φτέρωμα των πουλιών.

Παρά την έλλειψη αναλυτικών ποσοτικών δεδομένων για την έκταση του προβλήματος στην Ελλάδα, ο καθηγητής προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για τον περιορισμό των θανάτων. Η υπογειοποίηση των καλωδίων, η μόνωση των υπέργειων εγκαταστάσεων και η τοποθέτηση των καλωδίων σε μεγαλύτερες αποστάσεις μεταξύ τους αποτελούν τα πιο αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία των πληθυσμών της άγριας πανίδας.