Ελλάδα: Το κρίσιμο τεστ της δημοσιονομικής σταθερότητας την περίοδο 2026–2028
Νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ προειδοποιεί ότι η δημοσιονομική πρόοδος της χώρας παραμένει εύθραυστη, καθώς το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και οι αυξημένες συνταξιοδοτικές δαπάνες δημιουργούν νέες προκλήσεις.
Η ελληνική οικονομία βιώνει μια περίοδο πραγματικής δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής βελτίωσης, ωστόσο η διατηρησιμότητα αυτής της προόδου εισέρχεται σε κρίσιμη φάση. Όπως αναφέρει η νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ με τίτλο «Η Εύθραυστη Δημοσιονομική Πειθαρχία στην Ελλάδα», η περίοδος 2026–2028 θα αποτελέσει το απόλυτο τεστ για τη χώρα, καθώς συμπίπτουν κρίσιμα γεγονότα που ενδέχεται να ανατρέψουν τις ισορροπίες.
Ο οικονομολόγος και συνεργάτης ερευνητής του ΚΕΦΙΜ, Ιάκωβος Μένης, επισημαίνει ότι η εντυπωσιακή πορεία των τελευταίων ετών —με το πρωτογενές πλεόνασμα να φτάνει το 4,9% του ΑΕΠ το 2025 και το δημόσιο χρέος να αποκλιμακώνεται στο 146,1%— στηρίχθηκε σε ευνοϊκούς παράγοντες. Η υψηλή ονομαστική ανάπτυξη, ο πληθωρισμός και οι πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης λειτούργησαν ως καταλύτες, αλλά η σταδιακή απόσυρσή τους σε συνδυασμό με την αντικατάσταση των προνομιακών δανείων από ομόλογα της αγοράς, μετατοπίζουν το βάρος στη διατήρηση της εμπιστοσύνης των επενδυτών.
Η έκθεση αναδεικνύει τέσσερις κεντρικές πιέσεις:
1. Η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης τον Αύγουστο του 2026, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση των δημόσιων επενδύσεων κατά περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.
2. Το νέο επεκτατικό δημοσιονομικό πακέτο, που ενέχει κινδύνους δημιουργίας μόνιμων δαπανών, παρά την αβεβαιότητα για τα μελλοντικά έσοδα.
3. Οι υπολειπόμενοι δεσμοί κράτους και τραπεζών, καθώς σημαντικό μέρος των εποπτικών κεφαλαίων των συστημικών τραπεζών καλύπτεται ακόμα από Αναβαλλόμενες Φορολογικές Απαιτήσεις.
4. Το συνταξιοδοτικό σύστημα, με την κρατική συμμετοχή να απειλείται να προσεγγίσει το 62% έως το 2029, σε ένα περιβάλλον όπου ο δείκτης εξάρτησης του πληθυσμού επιδεινώνεται ραγδαία.
Ο πρόεδρος του ΚΕΦΙΜ, Νίκος Ρώμπαπας, υπογραμμίζει πως η δημοσιονομική πειθαρχία πρέπει πλέον να αποτελέσει σταθερή εγχώρια πολιτική δέσμευση και όχι να βασίζεται σε εξωτερικές πιέσεις. Η Ελλάδα οφείλει να προστατεύσει τα κεκτημένα της μέσω της συγκράτησης των δαπανών και της προσέλκυσης παραγωγικών ιδιωτικών επενδύσεων, διασφαλίζοντας ότι η οικονομική επιτυχία θα αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.