Στεγαστική κρίση: Γιατί 2,2 εκατομμύρια κλειστά σπίτια «εκτοξεύουν» τα ενοίκια

Η στεγαστική κρίση που ταλανίζει τη χώρα τα τελευταία χρόνια δεν οφείλεται αποκλειστικά στο Airbnb ή στο πρόγραμμα Golden Visa, όπως υποστηρίζει η επικρατούσα άποψη. Σύμφωνα με νέα, αποκαλυπτική μελέτη του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η ρίζα του προβλήματος εντοπίζεται στη μεγάλη διαθεσιμότητα κατοικιών που παραμένουν, ωστόσο, «εγκλωβισμένες» και εκτός αγοράς.

Τα στοιχεία είναι εντυπωσιακά: Περισσότερες από 2,2 εκατομμύρια κατοικίες, δηλαδή το 34,5% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος, παραμένουν κενές. Ενώ την περίοδο 2018-2025 οι τιμές στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη αυξήθηκαν κατά 95,7% και 94% αντίστοιχα, η προσφορά ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση και πώληση συρρικνώνεται δραματικά. Η έρευνα αποκαλύπτει ότι η επίδραση των βραχυχρόνιων μισθώσεων στα ενοίκια δεν ξεπερνά το 1,8%, καταρρίπτοντας τη θεωρία πως το Airbnb είναι ο κύριος υπαίτιος της ακρίβειας.

Το πραγματικό ζήτημα είναι λειτουργικό, όχι ποσοτικό. Εκατομμύρια ακίνητα παραμένουν κλειστά λόγω κληρονομικών εκκρεμοτήτων, δικαστικών υποθέσεων, υψηλού κόστους ανακαίνισης ή ασαφών ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η μειωμένη αξιοποίηση αυτού του αποθέματος ευθύνεται για το 19,1% έως και το 26,7% της ανόδου των τιμών. Μάλιστα, το Γραφείο Προϋπολογισμού εκτιμά πως, αν τα κενά ακίνητα επέστρεφαν σταδιακά στην αγορά μέσα στα επόμενα έξι χρόνια, οι τιμές των κατοικιών θα μπορούσαν να σημειώσουν πτώση της τάξης του 15,5% έως 24,6%.

Η χώρα διαθέτει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά κενών κατοικιών στην Ευρώπη, αλλά η έλλειψη κινήτρων και η δυσλειτουργία της αγοράς εμποδίζουν την αξιοποίησή τους. Καθώς οι επενδύσεις στον κατασκευαστικό κλάδο παραμένουν χαμηλές σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα, η λύση για την αντιμετώπιση της στεγαστικής πίεσης περνά μέσα από την απελευθέρωση αυτού του τεράστιου, «αόρατου» αποθέματος κατοικιών.