Γιατί ακυρώνονται έργα εκατομμυρίων στους δήμους — Ο κρίσιμος ρόλος της διαβούλευσης
Από την αποτυχία του Project Blue στη Μύκονο έως τις περιβαλλοντικές αστοχίες στον Ερασίνο, η έλλειψη διαλόγου με τους πολίτες οδηγεί σε δικαστικές εμπλοκές και χαμένα κονδύλια.
Η τοπική αυτοδιοίκηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα οξύμωρο φαινόμενο: αποφάσεις και έργα που σχεδιάστηκαν για να βελτιώσουν την καθημερινότητα, καταλήγουν συχνά να ακυρώνονται στις αίθουσες των δικαστηρίων, προκαλώντας τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Η ουσιαστική **διαβούλευση με τους πολίτες** δεν είναι πλέον απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά το κλειδί για την αποφυγή αυτών των αδιεξόδων.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα της αποτυχίας του μοντέλου «αποφασίζουμε χωρίς εσάς» είναι πολλά. Η μελέτη για το εργοτάξιο του Μετρό χρειάστηκε να επιστρέψει στο στάδιο του σχεδιασμού, ενώ στην περίπτωση του Ερασίνου, η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας αποκάλυψε σοβαρές περιβαλλοντικές ελλείψεις, οδηγώντας το ΥΠΕΝ στην ακύρωση της σύμβασης. Παράλληλα, 213 συλλογικότητες και ενεργοί πολίτες δικαιώθηκαν προσφεύγοντας στα ευρωπαϊκά όργανα για το πρόγραμμα AntiNero, ενώ το ΣτΕ «πάγωσε» τη μεγάλη τουριστική επένδυση Project Blue στη Μύκονο, καθώς και παρεμβάσεις στο Σαρακήνικο της Μήλου.
Σύμφωνα με τον οδηγό της ΕΕΤΑΑ, η διαβούλευση δεν είναι η απλή ενημέρωση για μια ειλημμένη απόφαση, αλλά μια διαδικασία συνδιαμόρφωσης. Παρά την κατάργηση της Δημοτικής Επιτροπής Διαβούλευσης που είχε θεσπιστεί με τον «Καλλικράτη», η ανάγκη για συμμετοχική δημοκρατία παραμένει επιτακτική. Όταν οι δήμοι παρακάμπτουν τη διαδικασία, αντιμετωπίζουν αναπόφευκτα αντιδράσεις, καθυστερήσεις και δικαστικές προσφυγές.
Αντίθετα, η έγκαιρη εμπλοκή φορέων και πολιτών σε έργα όπως κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, αναπλάσεις πλατειών ή στρατηγικά σχέδια ανάπτυξης, προσφέρει:
* Έγκαιρο εντοπισμό αστοχιών.
* Μείωση των κοινωνικών συγκρούσεων.
* Μεγαλύτερη αποδοχή των τελικών αποφάσεων.
* Ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τη δημοτική αρχή.
Οι δήμοι που επενδύουν σε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο πέντε σταδίων –από την προετοιμασία και την ανατροφοδότηση μέχρι τη δημόσια διαβούλευση– δεν χάνουν χρόνο. Αντιθέτως, «θωρακίζουν» τα έργα τους, αποφεύγοντας την «ξύλινη» διοικητική γλώσσα που συχνά αποθαρρύνει τους πολίτες και καθιστά τις αποφάσεις ευάλωτες σε αμφισβητήσεις.