Ριζική αναμόρφωση στις δημόσιες συμβάσεις με τον νέο Ευρωπαϊκό Κανονισμό

Μία νέα εποχή για τις δημόσιες συμβάσεις ξημερώνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 το «Public Procurement Act». Με την πρόταση αυτή, επιχειρείται μια ριζική μεταρρύθμιση του συστήματος, αντικαθιστώντας τις τρεις παλαιές Οδηγίες του 2014 (2014/23/ΕΕ, 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ) με έναν ενιαίο και άμεσα εφαρμοζόμενο Ευρωπαϊκό Κανονισμό. Στόχος είναι ο περιορισμός της γραφειοκρατίας και η μετατροπή των προμηθειών από μια απλή διοικητική διαδικασία σε ένα ισχυρό εργαλείο δημόσιας πολιτικής.

Σήμερα, οι δημόσιες συμβάσεις αποτελούν περίπου το 15% του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ωστόσο το ισχύον πλαίσιο εμφανίζει σημαντικές δυσλειτουργίες, όπως η περιορισμένη συμμετοχή μικρομεσαίων επιχειρήσεων και η εμμονή στη χαμηλότερη τιμή. Το νέο πλαίσιο εισάγει την αρχή «Best Price-Quality Ratio», επιβάλλοντας ελάχιστη στάθμιση ποιότητας 30% κατά κανόνα, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε πράσινα και κοινωνικά κριτήρια. Οι αναθέτουσες αρχές, συμπεριλαμβανομένων των Δήμων, θα μπορούν πλέον να συνυπολογίζουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, την ενεργειακή απόδοση, την ένταξη ευάλωτων ομάδων και τη δίκαιη αμοιβή των παραγωγών, ειδικά στον τομέα των τροφίμων.

Σημαντική γεωπολιτική διάσταση προσθέτει η δυνατότητα «ευρωπαϊκής προτίμησης» (European Preference Requirements), που επιτρέπει τον περιορισμό συμμετοχής οικονομικών φορέων από τρίτες χώρες σε στρατηγικούς τομείς. Παράλληλα, το ψηφιακό οικοσύστημα δημοσίων συμβάσεων θα απλουστεύσει τη διαδικασία, καθιερώνοντας την αρχή «once-only», ώστε οι επιχειρήσεις να μην προσκομίζουν επανειλημμένα τα ίδια δικαιολογητικά. Η εφαρμογή του νέου Κανονισμού αναμένεται να μετατεθεί κατά δύο έτη από την έναρξη ισχύος του, προκειμένου τα κράτη-μέλη να προσαρμόσουν τα ψηφιακά τους συστήματα και να ενισχύσουν τη διοικητική επάρκεια των στελεχών τους.