Διπλός ΕΝΦΙΑ για κενές κατοικίες τραπεζών και funds από το 2026
Νέο μέτρο στεγαστικής πολιτικής από το Υπουργείο Οικονομικών στοχεύει στην αξιοποίηση ακινήτων που ανήκουν σε χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
Από το 2026 και για τα επόμενα τρία χρόνια, οι κατοικίες που ανήκουν σε τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης δανείων και παραμένουν κενές, θα επιβαρύνονται με διπλάσιο ΕΝΦΙΑ. Η απόφαση Α.1051/2026 του Υπουργείου Οικονομικών, εντάσσεται στο πλαίσιο της στεγαστικής πολιτικής και ενεργοποιεί για πρώτη φορά τη διάταξη του ν. 5219/2025.
Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο βασικός ΕΝΦΙΑ για τέτοιου είδους ακίνητα διπλασιάζεται. Για παράδειγμα, εάν μια κατοικία έχει βασικό φόρο 1.000 ευρώ, η τελική επιβάρυνση θα ανέρχεται στα 2.000 ευρώ. Ο υπολογισμός της αξίας και οι συντελεστές παραμένουν αμετάβλητοι, με την προσαύξηση να ισούται με το 100% του βασικού φόρου.
Η επιβάρυνση αφορά αποκλειστικά κατοικίες και διαμερίσματα (καθώς και μονοκατοικίες) που εγγράφονται στον Πίνακα 1 του Ε9, στήλη 9, με κωδικούς 1 και 2. Συγκεκριμένα, αφορά ακίνητα που ανήκουν σε πιστωτικά ιδρύματα, εταιρείες απόκτησης απαιτήσεων από δάνεια, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), καθώς και σε συνδεδεμένες με αυτές ημεδαπές ή αλλοδαπές οντότητες με ΑΦΜ στην Ελλάδα. Το μέτρο δεν επεκτείνεται σε ιδιώτες, επαγγελματικά ακίνητα, οικόπεδα ή άλλες κατηγορίες.
Η προσαύξηση εξετάζεται κατά την εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ κάθε έτους, με βάση την περιουσιακή κατάσταση την 1η Ιανουαρίου. Για να αποφευχθεί η επιπλέον επιβάρυνση, το ακίνητο πρέπει να έχει μισθωθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο προηγούμενο φορολογικό έτος, με καταχωρημένο ηλεκτρονικό μισθωτήριο στο Taxisnet. Για τον ΕΝΦΙΑ του 2026, η προϋπόθεση αφορά μίσθωση τουλάχιστον έξι μηνών εντός του 2025. Η μη τήρηση των όρων οδηγεί στην αυτόματη ενσωμάτωση της προσαύξησης στην εκκαθάριση, χωρίς μεταβατική περίοδο.
Η διαδικασία ελέγχου είναι πολυεπίπεδη. Η ΑΑΔΕ θα ταυτοποιεί τα σχετικά ιδρύματα μέσω στοιχείων από την Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς και από τις καταστάσεις οικονομικών στοιχείων επιχειρηματικής δραστηριότητας (Ε3) και άλλα δεδομένα των πληροφοριακών συστημάτων της. Τα στοιχεία των μισθωμένων ακινήτων θα προκύπτουν από τις ηλεκτρονικά υποβληθείσες δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης.
Ειδικά για το 2026, τα στοιχεία ακινήτων που έχουν μισθωθεί για τουλάχιστον έξι μήνες εντός του 2025 μπορούν να διαβιβαστούν έως τις 2 Μαρτίου σε ηλεκτρονικό κρυπτογραφημένο αρχείο στη Γενική Διεύθυνση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης της ΑΑΔΕ.
Η προσαύξηση επιβάλλεται με την κεντρική εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ. Αν μετά την αρχική εκκαθάριση περιέλθουν νέα στοιχεία, διενεργείται νέα εκκαθάριση και έκδοση νέας πράξης προσδιορισμού φόρου.
Για παράδειγμα, εάν μια εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων κατέχει διαμέρισμα με βασικό ΕΝΦΙΑ 1.200 ευρώ και δεν υπάρχει καταχωρημένη μίσθωση τουλάχιστον έξι μηνών, ο φόρος θα διαμορφωθεί στα 2.400 ευρώ. Εάν όμως το ακίνητο έχει μισθωθεί για οκτώ μήνες, ο φόρος θα παραμείνει στα 1.200 ευρώ.
Σημειώνεται ότι είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο ανάλογης ρύθμισης και για ακίνητα ιδιωτών που παραμένουν κενά, αλλά η πρόταση δεν προχώρησε, κρίθηκε ως τιμωρητική για ιδιοκτήτες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες ανακαινίσεων.
Στην αγορά, πέρα από τις περίπου 600.000 κενές κατοικίες ιδιωτών, οι τράπεζες και οι servicers διαθέτουν περίπου 20.000 κατοικίες από πλειστηριασμούς. Πολλά από αυτά τα ακίνητα φέρουν νομικά βάρη ή μικρές πολεοδομικές παρατυπίες που εμποδίζουν τη μεταβίβαση. Έχει προταθεί η δυνατότητα μεταβίβασης με βεβαίωση μηχανικού και υποχρέωση τακτοποίησης εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, χωρίς όμως να έχει υπάρξει οριστική ρύθμιση.