Νέο Κληρονομικό Δίκαιο: Πώς προστατεύεται η προσωπική περιουσία από τα χρέη

Το νέο Κληρονομικό Δίκαιο έρχεται να δώσει λύση σε χρόνια προβλήματα που ταλαιπωρούν τους κληρονόμους, όπως το «μπλοκάρισμα» πατρικών κατοικιών λόγω διαφωνιών ή τη μεταβίβαση περιουσίας με άγνωστα χρέη. Με τις πρόσφατες αλλαγές, διευκολύνεται σημαντικά η μοιρασιά και η αξιοποίηση των ακινήτων, ενώ παρέχεται προστασία στην προσωπική περιουσία των κληρονόμων από τις οφειλές του θανόντος.

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, οι κανόνες εφαρμόζονται σε κληρονομιές προσώπων που απεβίωσαν από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και μετά. Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το γεγονός ότι η αποδοχή μιας κληρονομιάς με δάνεια ή φορολογικές οφειλές δεν συνεπάγεται πλέον αυτόματα την απώλεια του προσωπικού σπιτιού ή των καταθέσεων του κληρονόμου. Ωστόσο, τα χρέη δεν διαγράφονται, καθώς το κληρονομημένο ακίνητο μπορεί να χρειαστεί να αξιοποιηθεί για την εξόφλησή τους. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις πωλήσεις και μεταβιβάσεις, καθώς η ανάληψη προσωπικής ευθύνης διαχείρισης ενέχει κινδύνους αν παραβιαστούν οι νόμιμοι περιορισμοί.

Για παλαιότερες υποθέσεις, υπάρχει η δυνατότητα απογραφής έως τον Νοέμβριο, εφόσον ο θάνατος επήλθε έως τις 22 Μαΐου 2026 και δεν είχε δηλωθεί εμπρόθεσμα αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής.

Σημαντικές αλλαγές καταγράφονται και στο καθεστώς των ακινήτων. Η νόμιμη μοίρα μετατρέπεται σε χρηματική αξίωση, περιορίζοντας τον κατακερματισμό των ακινήτων. Για παράδειγμα, σε ένα διαμέρισμα αξίας 300.000 ευρώ, αν ο γονέας το κληροδοτήσει στο ένα παιδί, το δεύτερο δικαιούται χρηματική αξίωση 75.000 ευρώ, αντί να καθίσταται αναγκαστικά συνιδιοκτήτης. Παράλληλα, για ακίνητα που ανήκουν σε πολλούς κληρονόμους, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει τη μερίδα του ενός σε άλλον συγκληρονόμο έναντι της αγοραίας αξίας της, αποτρέποντας αδιέξοδα. Τέλος, εισάγονται οι κληρονομικές συμβάσεις, οι οποίες προσφέρουν τη δυνατότητα έγκαιρου σχεδιασμού για οικογενειακές επιχειρήσεις και περιουσίες, με δέσμευση που δεν επιτρέπει τη μονομερή ανάκληση.