Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς, αλλά οι κίνδυνοι παραμονεύουν
Το ΙΟΒΕ προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ για το 2025 και το 2026, ωστόσο προειδοποιεί για γεωπολιτικές εντάσεις και πληθωρισμό
Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ, η ελληνική οικονομία αναμένεται να παρουσιάσει επιτάχυνση της ανάπτυξής της το 2025, διατηρώντας παράλληλα ισχυρή δυναμική και το 2026. Η αισιόδοξη αυτή εικόνα στηρίζεται στις επενδύσεις, την κατανάλωση και την απασχόληση. Ωστόσο, ο οργανισμός εφιστά την προσοχή σε αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους, επίμονο πληθωρισμό, πίεση στα πραγματικά εισοδήματα και την επιτακτική ανάγκη για ταχύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ώστε να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της ανάπτυξης.
Η παγκόσμια οικονομία, παρά τις εμπορικές και γεωπολιτικές αναταραχές, επέδειξε ανθεκτικότητα, συνεχίζοντας να μεγεθύνεται με ήπιο ρυθμό το τρίτο τρίμηνο του 2025. Οι χώρες του ΟΟΣΑ σημείωσαν ετήσια ανάπτυξη 1,9%, ενώ ο πληθωρισμός, αν και έχει αποκλιμακωθεί, παραμένει σε υψηλότερα από τα επιθυμητά επίπεδα, με τον δομικό πληθωρισμό να αποδεικνύεται επίμονος σε πολλές οικονομίες. Οι κεντρικές τράπεζες ισορροπούν μεταξύ του ελέγχου του πληθωρισμού και της στήριξης της οικονομικής δραστηριότητας, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις επαναφέρουν τον κίνδυνο δασμολογικών κλιμακώσεων.
Στην Ευρωζώνη, η οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 1,4% το τρίτο τρίμηνο του 2025, με προβλέψεις για 1,2% το 2026. Ο πληθωρισμός αναμένεται να κυμανθεί γύρω στο 2% τα επόμενα έτη, ενώ η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατήρησε αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια. Το εξωτερικό περιβάλλον παραμένει ασταθές, με τις εμπορικές σχέσεις και τις γεωπολιτικές εντάσεις να αποτελούν τις κύριες πηγές κινδύνου.
Στην Ελλάδα, το ΑΕΠ επιταχύνθηκε στο 2,0% το γ’ τρίμηνο του 2025, με την ιδιωτική κατανάλωση να παραμένει σταθερή και τις πάγιες επενδύσεις να σημειώνουν σημαντική αύξηση. Το εξωτερικό ισοζύγιο βελτιώθηκε, καθώς οι συνολικές εξαγωγές συνέχισαν την ισχυρή τους πορεία, ενώ οι συνολικές εισαγωγές υποχώρησαν.
Για το σύνολο του 2025, το ΙΟΒΕ διατηρεί την εκτίμηση για ανάπτυξη 2,1%, με τις πάγιες επενδύσεις να ενισχύονται σημαντικά. Για το 2026, η πρόβλεψη παραμένει στο 2,2%, με αναμενόμενη επιτάχυνση των παγίων επενδύσεων και ανθεκτική κατανάλωση. Ωστόσο, το εξωτερικό έλλειμμα αναμένεται να διευρυνθεί, λόγω υψηλότερου εμπορικού προστατευτισμού και ενισχυμένης ισοτιμίας του ευρώ.
Στο μέτωπο της απασχόλησης, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 8,2% το τρίτο τρίμηνο του 2025, με τους τομείς υπηρεσιών να καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση. Η απασχόληση αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω το 2026, με το ποσοστό ανεργίας να διαμορφώνεται στην περιοχή του 8,6%.
Ο πληθωρισμός, με τον Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στο 2,5% το 2025, αναμένεται να διατηρηθεί σε ηπιότερη ανοδική τροχιά, με ρυθμό 2,4% το 2026, κυρίως λόγω της καταναλωτικής ζήτησης.
Οι κίνδυνοι για τις προβλέψεις προέρχονται από την αβεβαιότητα των γεωπολιτικών εξελίξεων και την ισοτιμία του ευρώ.
Στο τραπεζικό σύστημα, καταγράφεται πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά, αύξηση των ιδιωτικών καταθέσεων και χαμηλό κόστος δανεισμού. Ωστόσο, η ζήτηση για στεγαστική πίστη παραμένει αδύναμη, η έκθεση σε κρατικά ομόλογα υψηλή, και το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει υψηλό.
Ο Πρόεδρος του Δ.Σ. του ΙΟΒΕ, κ. Γιάννης Ρέτσος, τόνισε την ανάγκη θωράκισης της χώρας απέναντι στις διεθνείς προκλήσεις, την κόπωση από την υφιστάμενη κατάσταση και την ανάγκη επιτάχυνσης των διαρθρωτικών αλλαγών. Ο Γενικός Διευθυντής, Καθηγητής Νίκος Βέττας, επεσήμανε την ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων, προειδοποιώντας ότι χωρίς δομικές τομές, η αναπτυξιακή δυναμική θα εξασθενίσει. Τόνισε επίσης ότι, παρότι η ελληνική οικονομία είναι πιο ανθεκτική, το Ταμείο Ανάκαμψης δεν αρκεί από μόνο του για το αναγκαίο επενδυτικό άλμα, ενώ τα νοικοκυριά πιέζονται από τον πληθωρισμό. Προτεραιότητες πολιτικής παραμένουν η άμβλυνση γραφειοκρατικών εμποδίων, η ενίσχυση του εκπαιδευτικού συστήματος και η ενθάρρυνση της καινοτομίας.