Γιατί το Ιράν κλιμακώνει τις επιθέσεις προς το Ισραήλ δοκιμάζοντας τον Τραμπ
Οι τρεις στρατηγικές «δοκιμασίες» της Τεχεράνης στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και ο ρόλος της Μέσης Ανατολής.
Η πρόσφατη κλιμάκωση των επιθέσεων από το Ιράν, μετά από 100 ημέρες πολέμου —εκ των οποίων οι 36 περιλάμβαναν ανταλλαγές πυραύλων και drones και οι 64 μια εύθραυστη εκεχειρία— προκαλεί έντονο προβληματισμό διεθνώς. Το κεντρικό ερώτημα παραμένει: Γιατί η Τεχεράνη επιλέγει μια τόσο ακραία στάση, ενώ παράλληλα βρίσκεται σε στενή διαπραγμάτευση με την Ουάσιγκτον;
Η επίσημη δικαιολογία του Ιράν, που αποδίδει τα νέα πυραυλικά πλήγματα στο Βόρειο Ισραήλ ως απάντηση σε ισραηλινά χτυπήματα κοντά στη Βηρυτό, φαντάζει ανεπαρκής. Είναι σαφές ότι για το ιρανικό καθεστώς, η Χεζμπολάχ δεν αποτελεί πλέον την απόλυτη προτεραιότητα, καθώς δεν θα ρίσκαρε μια συμφωνία που θα τερμάτιζε τον πόλεμο στον Λίβανο.
Οι «δοκιμασίες» της Τεχεράνης
Το Ιράν έχει εντάξει τρεις βασικές «δοκιμασίες» στο μνημόνιο που διαπραγματεύεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες, στοχεύοντας να διαπιστώσει αν ο Τραμπ —τον οποίο θεωρεί εξαιρετικά αναξιόπιστο συνομιλητή— μπορεί να αναλάβει δεσμεύσεις.
Πρώτον, οι Ιρανοί δοκιμάζουν τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας μέσω της εκεχειρίας στον Λίβανο. Δεν ενδιαφέρονται μόνο για τη Χεζμπολάχ, αλλά θέλουν να δουν αν ο Τραμπ μπορεί να συγκρατήσει το Ισραήλ, προστατεύοντας έτσι μια ενδεχόμενη συμφωνία από ισραηλινή υπονόμευση.
Δεύτερον, το Ιράν επιμένει στην επιβολή τέλους διέλευσης για τα πλοία στα Στενά του Ορμούζ. Στόχος είναι να διαπιστωθεί αν ο Τραμπ θα αποδεχθεί μια συμφωνία που αναγνωρίζει την ιρανική κυριαρχία σε ένα πεδίο όπου παλαιότερα δεν υπήρχε. Αναγκάζοντάς τον να αποδεχθεί αυτό το τέλος, η Τεχεράνη επιδιώκει μια πολιτική «νίκη» που ο Αμερικανός πρόεδρος θα πρέπει να υπερασπιστεί απέναντι στα «γεράκια» του δικού του κύκλου.
Τρίτον, η Τεχεράνη απαιτεί την αποδέσμευση παγωμένων περιουσιακών στοιχείων. Παρόλο που τα ποσά αυτά είναι μικρά μπροστά στο κόστος του πολέμου, η κίνηση αυτή χρησιμεύει ως τεστ για την αξιοπιστία των ευρύτερων οικονομικών δεσμεύσεων, όπως η μελλοντική άρση των κυρώσεων.
Για πολλούς στην Ουάσιγκτον, τα αιτήματα αυτά μοιάζουν παράλογα, όμως για την ηγεσία του Ιράν αποτελούν το κλειδί. Η Τεχεράνη επιδιώκει μια μετασχηματιστική διπλωματία, επιλέγοντας να «παίξει» το παιχνίδι των αντιπάλων της με τους δικούς της όρους, την ώρα που το διακύβευμα για τη Μέση Ανατολή παραμένει κρίσιμο.