Ο Πόλεμος του Κόλπου του Ομάν: Οι ΗΠΑ ετοιμάζουν το έδαφος για ευρύτερη σύγκρουση

Η πρόσφατη ένταση στον Κόλπο του Ομάν, παρά το γεγονός ότι το αρχικό «ναυάγιο» στο Ισλαμαμπάντ δεν οδήγησε σε κατάρρευση της εκεχειρίας, εντείνει τις ανησυχίες για μια ευρύτερη σύγκρουση. Η κίνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποκλείσουν από σήμερα τα στενά, ενισχύοντας τη ναυτική τους παρουσία στον κόλπο, σηματοδοτεί την προετοιμασία για μια πιθανή διευρυμένη αντιπαράθεση μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ, εάν οι διπλωματικοί δίαυλοι εξαντληθούν.

**Πώς οι ΗΠΑ επιδιώκουν τον έλεγχο του Κόλπου του Ομάν;**

Η Ουάσινγκτον, γνωρίζοντας τους κινδύνους της αποστολής πολεμικών πλοίων στην επίμαχη περιοχή, φαίνεται να βασίζεται σε ένα σχέδιο αυστηρού ελέγχου και επιτήρησης από το διάστημα. Δεκάδες αμερικανικοί δορυφόροι, ήδη εστιασμένοι στην περιοχή, αναλαμβάνουν πλέον τον κεντρικό ρόλο στην παρακολούθηση, καταγραφή και άμεση ενημέρωση του Λευκού Οίκου για κάθε σκάφος που επιχειρεί να διασχίσει το στενό. Η απόφαση του Λευκού Οίκου είναι να αντιμετωπίζει κάθε πλοίο ξεχωριστά, επιβάλλοντας άμεσες κυρώσεις σε όσους παραβούν τον αποκλεισμό και συνεργαστούν με την Τεχεράνη. Δεδομένου ότι τα περισσότερα πλοία που διέρχονται από το σημείο κινούνται υπό την αιγίδα του Πεκίνου, η κατάσταση ενέχει τον κίνδυνο εμπλοκής και τρίτων χωρών.

**Η αντίδραση της Τεχεράνης**

Το Ιράν, μετά τις δηλώσεις του Βανς στο Ισλαμαμπάντ και την αποκάλυψη του σχεδίου αμερικανικού αποκλεισμού, έχει δηλώσει ξεκάθαρα τη στάση του. Για την Τεχεράνη, είναι ζωτικής σημασίας τα στενά του Ορμούζ να παραμείνουν προσβάσιμα μόνο σε όσους αναγνωρίζουν την κυριαρχία της στην περιοχή. Εάν ο αμερικανικός αποκλεισμός επιτρέψει τη διέλευση μόνο σε πλοία που συμμορφώνονται με τις επιταγές της Τεχεράνης, τότε οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι σημαντικές, αλλά κυρίως θα πληγεί η αφήγηση του Ιράν στον συνεχιζόμενο πόλεμο.

Το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να πλήξει τα αμερικανικά συμφέροντα με έμμεσους τρόπους, όπως τα χτυπήματα σε λιμάνια και ενεργειακές εγκαταστάσεις των χωρών του Κόλπου που συνεργάζονται με τις ΗΠΑ. Αυτές οι ενέργειες έχουν προκαλέσει προβληματισμό και σημαντικές οικονομικές απώλειες στους συμμάχους των ΗΠΑ, οδηγώντας σε έντονη κινητοποίηση και πολυάριθμες συνομιλίες με τον πρόεδρο Τραμπ.

**Τι αναμένεται στο μέλλον;**

Με βάση τα τρέχοντα δεδομένα, η πιθανότητα σημαντικών ειρηνευτικών εξελίξεων είναι ελάχιστη. Μετά το πέρας της δεκαπενθήμερης προθεσμίας, οι δύο αντίπαλοι πόλοι θα βρεθούν στην ίδια αφετηρία, με το δάχτυλο στη σκανδάλη. Μια συμφωνία κατάπαυσης πυρών, υπό τις παρούσες συνθήκες, φαντάζει ανέφικτη. Αντίθετα, το Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, έχοντας ανεφοδιάσει τις δυνάμεις τους, αναμένεται να εμπλακούν εκ νέου σε μια τελική φάση αντιπαράθεσης. Τα στενά του Ορμούζ, ανεξαρτήτως εξελίξεων, θα παραμείνουν κλειστά, με τις ΗΠΑ να επιβάλλουν περιορισμούς ακόμη και στους φίλους της Τεχεράνης, ασκώντας πίεση στους συμμάχους του Ιράν.

Δεδομένου ότι τα αποθέματα αργού πετρελαίου της Κίνας επαρκούν για 100 ημέρες, ακόμα και αν έχουν χρησιμοποιηθεί, μένει να φανεί πώς θα αντιδράσει το Πεκίνο εάν υποστεί ενεργειακή πίεση. Ο «ενεργειακός στραγγαλισμός» που ξεκίνησε με τις κινήσεις στη Βενεζουέλα, εάν επεκταθεί και παγιωθεί με το Ιράν, θα απαιτήσει από την Κίνα να αναδειχθεί στο προσκήνιο, αντί να βοηθά τους συμμάχους της από τη σκιά. Το Πεκίνο δύσκολα θα παραμείνει μακροχρόνια σε θέση «παρατηρητή» ή «ρυθμιστή» χωρίς άμεση εμπλοκή. Οι ΗΠΑ φαίνεται να επιθυμούν αυτή την «ανάδυση», καθώς πιστεύουν ότι έχει έρθει η στιγμή να αναμετρηθούν, έστω και σε πρώτο στάδιο, με τον μεγάλο τους αντίπαλο από την Ανατολή. Ωστόσο, οι προθέσεις του Πεκίνου είναι δύσκολο να προβλεφθούν, καθώς μέχρι σήμερα δεν έχει επιδείξει καμία δημόσια δυναμική παρουσία.

Σε οικονομικό και ενεργειακό επίπεδο, η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω για όλους. Ο αμερικανικός αποκλεισμός, αργά ή γρήγορα, θα μεταφέρει το δυτικό πρόβλημα στις ανατολικές «αυλές». Ο πόλεμος μεταξύ Ιράν, ΗΠΑ και Ισραήλ, αρχικά, θα εξελιχθεί σε μια παγκόσμια, διαρκείας, ενεργειακή και οικονομική κρίση. Η πιθανότητα να μεταλλαχθεί σε έναν παγκόσμιο πόλεμο είναι δύσκολο να προβλεφθεί, αλλά κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για τίποτα στη σημερινή εποχή.