Ιδιοκτήτες διατηρητέων: «Όχι» στην εξομοίωση των μνημείων με τα εγκαταλελειμμένα κτήρια

Αντιμέτωπος με την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 17 του Συντάγματος, που αφορά τα δικαιώματα ιδιοκτησίας, βρίσκεται ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, μέλος της ΠΟΜΙΔΑ. Ο Σύλλογος προειδοποιεί για τους κινδύνους που εγκυμονεί η σχεδιαζόμενη ευκολότερη απαλλοτρίωση και αξιοποίηση ακινήτων που χαρακτηρίζονται ως «εγκαταλελειμμένα», ζητώντας ρητή εξαίρεση για τα διατηρητέα.

Στο υπόμνημα που κατέθεσε η πρόεδρος του Συλλόγου, Αρχιτέκτων-Μηχανικός Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, επισημαίνεται ότι η φθορά πολλών κτηρίων δεν οφείλεται σε αμέλεια των ιδιοκτητών, αλλά στις χρόνιες παραλείψεις της πολιτείας. Συγκεκριμένα, ο Σύλλογος κάνει λόγο για τρία «αγκάθια»: τις ανεκπλήρωτες συνταγματικές δεσμεύσεις, τη μη εφαρμογή της Σύμβασης της Γρανάδας για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς και την έλλειψη πραγματικών οικονομικών κινήτρων για τους ιδιοκτήτες.

Η βασική ανησυχία εστιάζεται στην «κανονιστική ασάφεια» που εισάγει ο όρος «εγκαταλελειμμένα κτήρια», καθώς φοβούνται πως θα επιτρέψει αυθαίρετες παρεμβάσεις στην ιδιωτική περιουσία. Οι ιδιοκτήτες, εγκλωβισμένοι ήδη σε ένα δαιδαλώδες γραφειοκρατικό καθεστώς με υπέρογκο κόστος αποκατάστασης και απουσία χρηματοδοτικών εργαλείων, τονίζουν πως το κράτος τους στερεί τα μέσα για τη διάσωση των κτηρίων τους και εν συνεχεία τα απειλεί με δήμευση.

Σε περίπτωση που η αναθεώρηση προχωρήσει, ο Σύλλογος προτείνει αυστηρές συνταγματικές δικλείδες ασφαλείας, όπως η θέσπιση αντικειμενικών κριτηρίων ορισμού του «εγκαταλελειμμένου», η ειδική αιτιολόγηση των αποφάσεων και η δυνατότητα δικαστικού ελέγχου. Παράλληλα, διεκδικεί τη ρητή συνταγματική θωράκιση των διατηρητέων κτιρίων και μνημείων, εξαιρώντας τα πλήρως από τις διατάξεις περί αξιοποίησης, ακόμη και αν χαρακτηριστούν επικινδύνως ετοιμόρροπα.