Νέο πλαίσιο στην Ελλάδα: Περιορισμοί πρόσβασης παιδιών σε social media από το 2027
Αυστηρότεροι κανόνες για ανηλίκους κάτω των 15 ετών στην ψηφιακή περιήγηση, με έμφαση στην επαλήθευση ηλικίας και την ευθύνη των πλατφορμών.
Η Ελλάδα προχωρά στη δημιουργία ενός νέου, αυστηρού πλαισίου που θα περιορίσει την πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με στόχο την πλήρη εφαρμογή του από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η πρωτοβουλία, που παρουσιάστηκε από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, αναδεικνύει την ανάγκη προστασίας των ανηλίκων από τον ανεξέλεγκτο ψηφιακό κόσμο και την έκθεσή τους σε κινδύνους.
Η ρύθμιση αυτή αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, ευθυγραμμιζόμενη με τον Digital Services Act της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως τόνισαν οι αρμόδιοι υπουργοί ‘Ακης Σκέρτσος, ‘Αδωνις Γεωργιάδης και Δημήτρης Παπαστεργίου, το μέτρο αντιμετωπίζει την υφιστάμενη πραγματικότητα της εκτεταμένης χρήσης των social media από παιδιά, η οποία εγκυμονεί κινδύνους.
Από το 2027, δημοφιλείς πλατφόρμες όπως το Facebook, το Instagram και το TikTok θα απαγορεύουν την πρόσβαση σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών. Η εφαρμογή του μέτρου θα γίνει σταδιακά, χωρίς αυτόματη διαγραφή υφιστάμενων λογαριασμών. Κεντρικό ρόλο θα διαδραματίζουν οι μηχανισμοί επαλήθευσης ηλικίας, με τις πλατφόρμες να υποχρεούνται να εφαρμόζουν τεχνολογικά εργαλεία για τον έλεγχο. Θα υπάρξει επίσης διαδικασία επανεπαλήθευσης για τον εντοπισμό και αποκλεισμό ψευδών δηλώσεων ηλικίας.
Η ευθύνη για την εφαρμογή του μέτρου μετατοπίζεται κυρίως στις πλατφόρμες, ενώ το κράτος θα αναλάβει τον ρόλο της εποπτείας και του συντονισμού. Στην Ελλάδα, η ΕΕΤΤ, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα θα είναι αρμόδιες για τον έλεγχο, ενώ για παραβάσεις θα ενεργοποιείται ο ευρωπαϊκός μηχανισμός ελέγχου του Digital Services Act.
Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, υπό τον Δημήτρη Παπαστεργίου, συντονίζει τη στρατηγική, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη του KidsWallet. Η εφαρμογή αυτή θα λειτουργεί ως μέσο επιβεβαίωσης ηλικίας και εργαλείο ελέγχου για τους γονείς, ενώ η Ελλάδα προωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο τη θέσπιση ενός ενιαίου «ψηφιακού ορίου ενηλικίωσης».
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, δήλωσε ότι η Ελλάδα, με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού, έθεσε την προστασία των ανηλίκων στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας. «Δεν θα κόψουμε το ίντερνετ, αλλά έχουμε ευθύνη να βοηθήσουμε τους ανηλίκους να μεγαλώνουν ισορροπημένα», ανέφερε, τονίζοντας ότι η χώρα πρωτοστατεί στη δημιουργία ενός ασφαλέστερου ψηφιακού περιβάλλοντος.
Η νέα ρύθμιση δεν υποκαθιστά την οικογένεια, αλλά ενισχύει τον ρόλο των γονέων και τους παρέχει εργαλεία ελέγχου. Η τεχνολογική επιτήρηση, σε συνδυασμό με την επικοινωνία και τη διαπαιδαγώγηση, είναι απαραίτητες για την καλλιέργεια υπεύθυνης ψηφιακής συμπεριφοράς.
Το επιστημονικό υπόβαθρο για την παρέμβαση αυτή είναι ισχυρό, καθώς μελέτες καταδεικνύουν τις αρνητικές επιπτώσεις της υπερβολικής χρήσης των social media στην ανάπτυξη των παιδιών, όπως αυξημένο άγχος, διαταραχές ύπνου, κοινωνική απομόνωση και έκθεση σε διαδικτυακή παρενόχληση. Ο ψηφιακός εθισμός αναγνωρίζεται πλέον ως ζήτημα δημόσιας υγείας.
Θα εφαρμοστεί επίσης αυστηρό σύστημα κυρώσεων για τις εταιρείες που δεν θα συμμορφωθούν, με πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και το 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους. Το χρονοδιάγραμμα περιλαμβάνει ευρωπαϊκή διαβούλευση και ψήφιση της ρύθμισης εντός του 2026, με πλήρη εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027. Στόχος είναι η αντιμετώπιση του «scroll χωρίς όρια» και η τεχνολογία να λειτουργήσει ως «ψηφιακή ασπίδα» για τη νεολαία.