Η Αθήνα οργανώνει τη δεύτερη γραμμή άμυνας απέναντι στην ενεργειακή κρίση

Η ενεργειακή κρίση επιστρέφει δυναμικά, με τις τιμές του brent να αγγίζουν τα 110 δολάρια και το φυσικό αέριο να ξεπερνά τα 90 ευρώ ανά μεγαβατώρα, για πρώτη φορά από τα τέλη του 2022. Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η Αθήνα θέτει σε εφαρμογή τη δεύτερη γραμμή άμυνας, στοχεύοντας στην προστασία της κοινωνικής και οικονομικής συνοχής, χωρίς να περιμένει παθητικά τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο πρωθυπουργός υπογραμμίζει πως η χώρα διαθέτει τη δημοσιονομική δυνατότητα να υποστηρίξει τα νοικοκυριά, διατηρώντας ισορροπία μεταξύ της μείωσης του χρέους —που επιβραβεύεται από οίκους όπως η Standard and Poor’s— και της κοινωνικής μέριμνας. Ενώ άλλες ευρωπαϊκές χώρες αναγκάζονται να στραφούν στη λιτότητα, η Ελλάδα συνεχίζει να διαθέτει πόρους, έχοντας ήδη δαπανήσει 1 δισ. ευρώ σε έκτακτες επιδοτήσεις, ποσό που την κατατάσσει τρίτη στην Ευρωζώνη ως ποσοστό του ΑΕΠ. Παράλληλα, προγραμματίζονται μόνιμες παροχές ύψους 2,5 δισ. ευρώ που θα ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η δημοσιονομική ευελιξία. Η κυβέρνηση επιδιώκει την αξιοποίηση της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής για στοχευμένες δαπάνες, ενόψει των κρίσιμων ραντεβού στο Eurogroup στις 9 Νοεμβρίου και στη Σύνοδο Κορυφής στις 26-27 Νοεμβρίου. Ακόμη και χωρίς ευρωπαϊκό «πράσινο φως», το οικονομικό επιτελείο βασίζεται στο πλεόνασμα του 2026, το οποίο εκτιμάται κοντά στο 4%, δημιουργώντας χώρο για επιπλέον ενισχύσεις που θα επιβεβαιωθούν από τη Eurostat τον Μάρτιο.

Για το άμεσο διάστημα, έχει ήδη ενεργοποιηθεί πλέγμα προστασίας με επιδοτήσεις στα καύσιμα (πετρέλαιο θέρμανσης, diesel και αμόλυβδη) που φτάνουν συνολικά τα 40 λεπτά ανά λίτρο μαζί με την έκπτωση των διυλιστηρίων. Παράλληλα, εξετάζονται παρεμβάσεις για τη στήριξη της ακτοπλοΐας, ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και συγκράτηση των τιμών στα σούπερ μάρκετ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, συμπεριλαμβανομένου ενός «χριστουγεννιάτικου πακέτου» με εκπτώσεις έως 25%.