Νέα ρύθμιση για την προστασία της πρώτης κατοικίας
Δυνατότητα διαχωρισμού κύριας κατοικίας και λοιπής περιουσίας για καλύτερο «κούρεμα» χρεών
Σημαντικές αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό για την προστασία της πρώτης κατοικίας εξήγγειλε ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, στις 18 Μαρτίου. Η νέα ρύθμιση, που ετοιμάζει η Γενική Γραμματεία Ιδιωτικού Χρέους, παρέχει για πρώτη φορά στους οφειλέτες τη δυνατότητα να διαχωρίζουν την κύρια κατοικία τους από την υπόλοιπη περιουσία τους, με στόχο την επίτευξη μεγαλύτερου «κουρέματος» και χαμηλότερων μηνιαίων δόσεων.
Οι οφειλέτες θα μπορούν να επιλέγουν την προστασία της κύριας κατοικίας τους, με την προϋπόθεση της ρευστοποίησης των λοιπών περιουσιακών τους στοιχείων. Το ύψος του «κουρέματος» και της μηνιαίας δόσης θα διαμορφώνεται πλέον με βάση την αξία της πρώτης κατοικίας σε σχέση με το συνολικό χρέος προς τους χρηματοδοτικούς φορείς. Σύμφωνα με το Υπουργείο Οικονομικών, η διαδικασία θα είναι ταχεία, προσφέροντας μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους επιθυμούν να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να διασφαλίσουν την κατοικία τους.
Αντικείμενο της νέας ρύθμισης είναι η βελτίωση του εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί, αν το επιθυμεί, να επιλέξει τη διάσωση αποκλειστικά της κύριας κατοικίας του. Στην περίπτωση αυτή, ο υπολογισμός της πρότασης θα λαμβάνει υπόψιν μόνο την αξία της κατοικίας προς διάσωση και όχι των λοιπών περιουσιακών στοιχείων. Αυτό θα οδηγήσει σε ουσιαστικά βελτιωμένη δόση και μεγαλύτερα κουρέματα, ανταποκρινόμενα αποκλειστικά στην αξία της κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη. Η κύρια κατοικία θα διασώζεται, ενώ τα λοιπά περιουσιακά στοιχεία θα εκποιούνται μέσω ηλεκτρονικού πλειστηριασμού.
Βασικά χαρακτηριστικά της νέας ρύθμισης περιλαμβάνουν:
* Έναν αλγόριθμο που θα λαμβάνει υπόψη μόνο την αξία της κύριας κατοικίας, εφόσον το επιλέξει ο οφειλέτης.
* Ως αξία της κατοικίας θα ισχύει η μέγιστη τιμή μεταξύ της εμπορικής αξίας που δηλώνει ο πιστωτής ή της αξίας ΕΝΦΙΑ, όπως ορίζονται στον νόμο του εξωδικαστικού.
* Η πρόταση θα περιλαμβάνει την εκποίηση των λοιπών ακινήτων του οφειλέτη, εξαιρουμένης της πρώτης κατοικίας.
* Η εκποίηση θα ενσωματώνεται ως όρος στη σύμβαση αναδιάρθρωσης και θα διενεργείται ηλεκτρονικά μέσω e-auction.
* Ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να απορρίψει ή να αποδεχθεί την πρόταση του αλγορίθμου.
* Σε περίπτωση αποδοχής, συντάσσεται η σύμβαση αναδιάρθρωσης, με όρους για τη δόση διάσωσης της κύριας κατοικίας και την εκποίηση των λοιπών ακινήτων.
Τα οφέλη της νέας ρύθμισης είναι σημαντικές διαγραφές και χαμηλότερη δόση στην παραγόμενη πρόταση (υπό την προϋπόθεση ότι η αξία του ακινήτου είναι χαμηλότερη από τα συνολικά ποσά οφειλών), καθώς και η διάσωση της κύριας κατοικίας μέσω σταδιακής αποπληρωμής της αξίας της στους χρηματοδοτικούς φορείς. Όπως και παλαιότερα εργαλεία διάσωσης κατοικίας, η νέα ρύθμιση βασίζεται στη σταδιακή αποπληρωμή της αξίας της κατοικίας. Παράλληλα, προβλέπεται η εκποίηση δευτερευόντων ακινήτων μέσω πλειστηριασμού, τα οποία συχνά δεν ήταν εφικτό να εκποιηθούν, επιβαρύνοντας σημαντικά την παραγόμενη πρόταση.