Πρόστιμα έως 6% και αυστηροί έλεγχοι: Το νέο πλαίσιο για την πολιτική διαφήμιση
Όσα προβλέπει το Προεδρικό Διάταγμα 59/2026 για τη διαφάνεια στις προεκλογικές εκστρατείες, τον ρόλο του ΕΣΡ και τους ειδικούς περιορισμούς στους δήμους.
Νέο, αυστηρό πλαίσιο για τη διαφάνεια, τη στόχευση και τον έλεγχο της πολιτικής διαφήμισης τίθεται σε εφαρμογή στην Ελλάδα με το Προεδρικό Διάταγμα 59/2026, το οποίο δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 154 στις 29 Σεπτεμβρίου 2026. Το νέο αυτό κανονιστικό πλαίσιο ενσωματώνει τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/900, θέτοντας ξεκάθαρους κανόνες για την προεκλογική περίοδο, με ιδιαίτερη έμφαση στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές.
Κεντρικό ρόλο στην εποπτεία αναλαμβάνει το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ), το οποίο αποκτά ισχυρές ελεγκτικές αρμοδιότητες. Οι εντεταλμένοι υπάλληλοι του ΕΣΡ έχουν πλέον τη δυνατότητα να ελέγχουν βιβλία και έγγραφα, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις μπορούν να προχωρήσουν σε σφράγιση επαγγελματικών χώρων για έως και 48 ώρες. Παράλληλα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) αναλαμβάνει την επιτήρηση των τεχνικών στόχευσης στο διαδίκτυο, διασφαλίζοντας ότι η ψηφιακή πολιτική επικοινωνία γίνεται με διαφανείς όρους.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στο άρθρο 10 του Π.Δ. 59/2026, το οποίο θέτει αυστηρούς περιορισμούς στο τρίμηνο πριν από τις κάλπες. Συγκεκριμένα, δικαίωμα παροχής υπηρεσιών πολιτικής διαφήμισης έχουν μόνο πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή νομικά πρόσωπα που είναι εγκατεστημένα εντός αυτής, αποκλείοντας παρεμβάσεις από μη επιτρεπόμενους υπηκόους τρίτων χωρών.
Οι ποινές για τους παραβάτες είναι ιδιαίτερα τσουχτερές, καθώς προβλέπονται πρόστιμα που κυμαίνονται από 3% έως 6% του ετήσιου εισοδήματος ή προϋπολογισμού του παρόχου. Μάλιστα, το καθεστώς γίνεται ακόμα πιο αυστηρό τον τελευταίο μήνα πριν από κάθε εκλογική αναμέτρηση, όπου επιβάλλεται υποχρεωτική χρηματική ποινή για σειρά παραβάσεων.
Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι νέες διατάξεις επιβάλλουν τη συγκεντρωτική αναφορά των οικονομικών στοιχείων ανά εκστρατεία στην Επιτροπή Ελέγχου Δαπανών και Εκλογικών Παραβάσεων του ν. 3870/2010. Οι αποφάσεις των αρχών μπορούν να προσβληθούν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την προϋπόθεση ότι ο προσφεύγων καταθέτει το 15% του προστίμου ως εγγύηση.