Το νέο χωροταξικό για τον τουρισμό και οι προκλήσεις για τους δήμους

Η δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, η οποία θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 25 Μαΐου 2026 από τα Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Τουρισμού, αποτελεί μια κομβική θεσμική παρέμβαση με άμεσο αντίκτυπο στην τουριστική ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα σχέδιο που επαναπροσδιορίζει τους κανόνες για επενδύσεις, χρήσεις γης και, κυρίως, για την καθημερινότητα των τοπικών κοινωνιών σε περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα.

Το κεντρικό ζήτημα που θέτει το νέο πλαίσιο είναι η «φέρουσα ικανότητα» κάθε περιοχής. Δεν πρόκειται για μια τυπική περιβαλλοντική έννοια, αλλά για το ουσιαστικό μέτρο του ανώτατου επιπέδου τουριστικής ανάπτυξης και δόμησης που μπορεί να αντέξει ένας τόπος χωρίς να υποβαθμιστεί το περιβάλλον, οι φυσικοί πόροι και οι υποδομές του. Η μέτρηση αυτή θα βασίζεται σε πέντε κρίσιμους δείκτες: τη διαχείριση υδατικών πόρων, την επάρκεια αποχέτευσης και διαχείρισης λυμάτων, την κυκλοφοριακή ικανότητα, την περιβαλλοντική αντοχή και την κοινωνική πίεση που ασκείται από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Το σχέδιο χωρίζει την επικράτεια σε κατηγορίες, όπως Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης και Αναπτυσσόμενες Περιοχές, θέτοντας διαφορετικούς όρους για κάθε μία. Είναι χαρακτηριστικό πως για τις εκτός σχεδίου περιοχές, το ελάχιστο εμβαδόν για νέα ξενοδοχεία αυξάνεται, ενώ για τα νησιά επιβάλλονται αυστηροί περιορισμοί στη χωροθέτηση νέων καταλυμάτων ανάλογα με το μέγεθός τους.

Για τους δήμους, η διαδικασία αυτή απαιτεί άμεσα αντανακλαστικά. Η τοπική αυτοδιοίκηση καλείται να καταγράψει με ακρίβεια τα δεδομένα της, να τεκμηριώσει την κατάσταση των υποδομών της και να υποβάλει ολοκληρωμένες προτάσεις στη διαβούλευση. Οι δήμοι που θα κινηθούν έγκαιρα, συνδέοντας τον δικό τους πολεοδομικό σχεδιασμό με το νέο εθνικό πλαίσιο, θα έχουν τη δυνατότητα να διαμορφώσουν το μέλλον του τουριστικού μοντέλου της περιοχής τους. Αντίθετα, η απουσία από τη διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον τους χωρίς τη συμμετοχή των τοπικών αρχών.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν αναλυτικά το Σχέδιο εδώ.