Η υποχρεωτική διάθεση ανοικτών δεδομένων για όλους τους δήμους της χώρας

Μια νέα εποχή για την ψηφιακή διαφάνεια ξεκινά με τη δημοσίευση της απόφασης 11654 ΕΞ 2026 (ΦΕΚ Β’ 2235/22.04.2026), η οποία επιβάλλει την αυστηρή εφαρμογή του νόμου 4727/2020 σχετικά με τα ανοικτά δεδομένα και τη διάθεση δημόσιων πληροφοριών. Το νέο αυτό πλαίσιο αφορά άμεσα όλους τους φορείς του δημόσιου τομέα, συμπεριλαμβανομένων των δήμων, οι οποίοι καλούνται πλέον να προσαρμοστούν σε απαιτητικά πρότυπα διακυβέρνησης.

Η υποχρεωτική διάθεση ανοικτών δεδομένων (open data) αποτελεί πλέον κεντρικό πυλώνα λειτουργίας. Οι δήμοι οφείλουν να οργανώνουν και να διαθέτουν τα δεδομένα που παράγουν —όπως οικονομικά στοιχεία, τεχνικά έργα, γεωχωρικές πληροφορίες και περιβαλλοντικά δεδομένα— σε ανοικτή και μηχαναγνώσιμη μορφή. Η συγκέντρωση και δημοσίευση αυτών θα πραγματοποιείται αποκλειστικά στο Μητρώο Ανοικτών Δεδομένων του Δημοσίου, με τους φορείς να διαθέτουν προθεσμία δύο μηνών για την τακτοποίηση των υπαρχόντων στοιχείων τους.

Στο πλαίσιο των τεχνικών απαιτήσεων, η χρήση μορφών όπως JSON και GeoJSON καθίσταται προτεραιότητα, περιορίζοντας τη χρήση αρχείων PDF ή DOC, τα οποία δεν θεωρούνται πλέον ενδεδειγμένα. Οι ψηφιακά ώριμοι δήμοι θα κληθούν να προσφέρουν APIs για την ασφαλή και συνεχή πρόσβαση στις πληροφορίες, ενώ παράλληλα παραμένει απόλυτη προτεραιότητα η προστασία των προσωπικών δεδομένων μέσω της απαραίτητης ανωνυμοποίησης και της εφαρμογής του GDPR.

Το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης αναλαμβάνει τον ρόλο του ελεγκτή, παρακολουθώντας τον όγκο, τη συχνότητα ενημέρωσης και την τεχνική αρτιότητα των συνόλων δεδομένων (datasets). Παρά τα αναμφισβήτητα οφέλη για τη διαφάνεια και την ανάπτυξη έξυπνων πόλεων (smart cities), η πρόκληση για τους μικρότερους δήμους είναι μεγάλη, καθώς απαιτείται πλέον εξειδικευμένο προσωπικό και ουσιαστική ψηφιακή αναδιοργάνωση, μεταβαίνοντας από την απλή ανάρτηση αποφάσεων στη στρατηγική διακυβέρνηση δεδομένων.