Παγκόσμια επισιτιστική κρίση: Η «τέλεια καταιγίδα» που απειλεί τις αγορές τροφίμων έως το 2027
Πόλεμοι, κλιματική αλλαγή και διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές εκτινάσσουν το κόστος σιτηρών και πρώτων υλών, προκαλώντας φόβους για γενικευμένες ανατιμήσεις.
Μια νέα, επικίνδυνη περίοδος αναταράξεων ξεκινά για την παγκόσμια αγορά τροφίμων, καθώς ένας συνδυασμός πολεμικών συγκρούσεων, προβλημάτων στις θαλάσσιες μεταφορές και ακραίων καιρικών φαινομένων ασκεί πρωτοφανείς πιέσεις στις τιμές των βασικών αγροτικών προϊόντων. Με την αβεβαιότητα να εξαπλώνεται στην εφοδιαστική αλυσίδα —από τα σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας έως τα λιπάσματα που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ—, η ανησυχία για μια νέα παγκόσμια επισιτιστική κρίση εντείνεται.
Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, προειδοποίησε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι το παγκόσμιο σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με την «καταιγίδα του αιώνα». Οι διεθνείς τιμές έχουν ήδη πάρει την ανιούσα: το σιτάρι καταγράφει άνοδο άνω του 30% από την αρχή του 2026, ενώ το κόστος των θαλάσσιων ναύλων έχει εκτοξευθεί έως και 50% σε κρίσιμους εμπορικούς διαδρόμους. Ο διεθνής δείκτης τιμών τροφίμων τον Σεπτέμβριο έφτασε τις 136 μονάδες, το υψηλότερο επίπεδο από τον Νοέμβριο του 2022.
Η Kaja Kallas κατήγγειλε τη Μόσχα για τη χρήση της τροφής ως «όπλο» πίεσης, επισημαίνοντας τις επανειλημμένες επιθέσεις σε λιμενικές υποδομές της Μαύρης Θάλασσας. Την ίδια στιγμή, οι γεωπολιτικές εντάσεις στην Ερυθρά Θάλασσα αναγκάζουν τα πλοία να ακολουθούν μεγαλύτερες διαδρομές, αυξάνοντας δραματικά το κόστος. Παράλληλα, το φαινόμενο Ελ Νίνιο προκαλεί ξηρασία, απειλώντας τις μελλοντικές συγκομιδές στην Ινδία και τη Νοτιοανατολική Ασία.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη ορατές σε χώρες όπως η Ινδονησία, η Αίγυπτος και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου καταγράφονται ελλείψεις και απότομες αυξήσεις σε είδη πρώτης ανάγκης, όπως το ψωμί και το μαγειρικό λάδι. Ο Maximo Torero, επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, εκτιμά ότι οι πιέσεις θα ενισχυθούν προς το τέλος του 2026 και θα διατηρηθούν κατά τη διάρκεια του 2027, καθώς τα παγκόσμια αποθέματα μειώνονται και η ζήτηση από μεγάλους εισαγωγείς αναμένεται να αυξηθεί.
Για την Ελλάδα, η κατάσταση αυτή δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις για τον εξαγωγικό τομέα των τροφίμων, ο οποίος το 2025 ανήλθε στα 9,04 δισ. ευρώ. Οι ελληνικές επιχειρήσεις καλούνται πλέον να διαχειριστούν το αυξημένο κόστος ενέργειας, ζωοτροφών και μεταφορών, αναζητώντας τρόπους να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους σε ένα περιβάλλον συνεχών διακυμάνσεων.