ΕΟΧ 2021-2028: Οι νέες χρηματοδοτικές δυνατότητες για την τοπική ανάπτυξη των Δήμων
Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ΟΤΑ για το νέο πλαίσιο 159,3 εκατομμυρίων ευρώ και τις ευκαιρίες συνεργασίας με τις δότριες χώρες Ισλανδία, Λιχτενστάιν και Νορβηγία.
Ένα νέο τοπίο χρηματοδότησης ανοίγει για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα, μέσα από τον Χρηματοδοτικό Μηχανισμό του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου για την περίοδο 2021-2028. Με την απόφαση 143035 ΕΞ 2026, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5576/15.09.2026, καθορίζεται το θεσμικό πλαίσιο για τη διάθεση πόρων συνολικού ύψους 159.320.451 ευρώ στη χώρα μας, με επίκεντρο προγράμματα όπως η «Τοπική Ανάπτυξη».
Ο μηχανισμός, που υποστηρίζεται από την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία, στοχεύει στη μείωση των κοινωνικών ανισοτήτων και στην ενίσχυση της πράσινης μετάβασης, του κράτους δικαίου και της κοινωνικής ανθεκτικότητας. Για τους Δήμους, το πρόγραμμα «Τοπική Ανάπτυξη» αποτελεί το κεντρικό πεδίο ενδιαφέροντος, καθώς το Εθνικό Σημείο Επαφής αναλαμβάνει τον ρόλο του Διαχειριστή, ενώ οι αποφάσεις ένταξης έργων θα εκδίδονται από τον αρμόδιο υπουργό μετά από εισήγηση του Γενικού Γραμματέα ΕΣΠΑ.
Παρά το γεγονός ότι η τρέχουσα απόφαση θέτει τους κανόνες και όχι τις τελικές προσκλήσεις, το πλαίσιο είναι σαφές: σχεδόν κάθε δημόσιος φορέας μπορεί να είναι επιλέξιμος. Οι προσκλήσεις που θα ακολουθήσουν θα ορίζουν τις επιλέξιμες δράσεις, με την υποχρέωση δημοσιοποίησης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από την καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διμερείς συνεργασίες, όπου οι ελληνικοί φορείς μπορούν να συμπράξουν με οργανισμούς από τις τρεις δότριες χώρες, αξιοποιώντας το Ταμείο Διμερών Σχέσεων για ανταλλαγή τεχνογνωσίας και δικτύωση.
Οι ενδιαφερόμενοι φορείς θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για αυστηρούς κανόνες διαχείρισης. Έργα με προϋπολογισμό άνω των 500.000 ευρώ απαιτούν ολοκληρωμένη επικοινωνιακή στρατηγική, ενώ για παρεμβάσεις άνω των 100.000 ευρώ προβλέπονται υποχρεωτικές σημάνσεις δημοσιότητας. Οι Δήμοι οφείλουν πλέον να παρακολουθούν στενά τις προγραμματικές συμφωνίες που θα εξειδικεύσουν τη ροή των κονδυλίων, προετοιμάζοντας το έδαφος για την υποβολή προτάσεων που θα στηρίξουν την τοπική ανάπτυξη και την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα.