Βασίλισσα Σοφία: Η μοιραία σύμπτωση που γέννησε τις ελπίδες για τη νέα Βυζαντινή Αυτοκρατορία
Από την αποθεωτική υποδοχή στην Αθήνα του 1889 έως τον οδυνηρό Εθνικό Διχασμό, η ιστορική διαδρομή της γυναίκας που το όνομά της ταυτίστηκε με τις πιο υψηλές και τις πιο τραγικές προσδοκίες του έθνους.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, η ελληνική κοινωνία ζούσε στον αστερισμό ενός έντονου εθνικού ρομαντισμού. Η Μεγάλη Ιδέα δεν αποτελούσε απλώς μια γεωπολιτική επιδίωξη, αλλά μια βαθιά, σχεδόν μεταφυσική πίστη. Στην καρδιά αυτού του μυστικισμού βρισκόταν ένας παλιός θρύλος: η πρόβλεψη πως η αναβίωση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας θα συνέβαινε όταν στον ελληνικό θρόνο θα συνυπήρχαν ένας βασιλιάς Κωνσταντίνος και μια βασίλισσα Σοφία.
Όταν αρραβωνιάστηκε ο διάδοχος του ελληνικού θρόνου την πριγκίπισσα Σοφία της Πρωσίας, η σύμπτωση των ονομάτων προκάλεσε πρωτοφανή λαϊκό ενθουσιασμό. Ο Δανός φιλέλληνας Βάλτερ Κρίστμας, καταγράφοντας εκείνες τις ημέρες, σημείωνε ότι η έλευση της κόρης του Αυτοκράτορα Φρειδερίκου θεωρήθηκε ως η έναρξη μιας μεγάλης αντίστροφης μέτρησης για το εθνικό πεπρωμένο.
Η Σοφία έφτασε στην ελληνική γη στις 13 Οκτωβρίου 1889, καταπλέοντας στην Κόρινθο, όπου την υποδέχτηκαν ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ και ο διάδοχος Κωνσταντίνος. Η γαμήλια τελετή, που έλαβε χώρα στη Μητρόπολη Αθηνών την Κυριακή 15 Οκτωβρίου 1889, έμεινε στην ιστορία ως ο πρώτος πριγκιπικός γάμος του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Λίγους μήνες αργότερα, στις 7 Ιουλίου 1890, η γέννηση του μελλοντικού Βασιλιά Γεωργίου Β’ στο Τατόι, επισφράγισε τη δυναμική του θρόνου.
Ωστόσο, η Σοφία βρέθηκε σύντομα ανάμεσα σε συμπληγάδες. Προκειμένου να γίνει αποδεκτή, επέλεξε να ασπαστεί την Ορθοδοξία, προκαλώντας την οργή του αδελφού της, του Κάιζερ Γουλιέλμου Β’ της Γερμανίας. Η βάπτισή της τελέστηκε το Μεγάλο Σάββατο 20 Απριλίου 1891, παρουσία του Πρωθυπουργού Θεόδωρου Δηλιγιάννη.
Η σκληρή πραγματικότητα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου μετέτρεψε τη γερμανική της καταγωγή σε εφιάλτη. Κατά τον Εθνικό Διχασμό, η Σοφία στοχοποιήθηκε ως πράκτορας του Βερολίνου, ενώ ο αδελφός της την πίεζε με ωμούς εκβιασμούς. Η μοίρα της σφραγίστηκε το καλοκαίρι του 1917, όταν υποχρεώθηκε να πάρει τον δρόμο της εξορίας για την Ελβετία. Αν και επέστρεψε το 1920, η παλινόρθωση του ζεύγους αποτέλεσε την αφορμή για την οριστική απομάκρυνση της συμμαχικής στήριξης, οδηγώντας στη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922. Το βυζαντινό όνειρο, που κάποτε είχε γεννηθεί από το όνομά της, έσβησε οριστικά μέσα από τις στάχτες της εθνικής τραγωδίας.