Πληθωρισμός στο 3%: Η νέα πραγματικότητα που ανατρέπει τα δεδομένα για επιτόκια και δάνεια
Οι κεντρικές τράπεζες βρίσκονται αντιμέτωπες με την αμφισβήτηση του στόχου του 2%, καθώς η επιμονή των τιμών στις υπηρεσίες και τα υψηλά δημόσια χρέη επιβάλλουν έναν νέο οικονομικό κανόνα.
Για πάνω από τρεις δεκαετίες, το όριο του 2% αποτέλεσε το «ιερό δισκοπότηρο» της νομισματικής πολιτικής παγκοσμίως. Από τη Φρανκφούρτη μέχρι την Ουάσιγκτον, οι κεντρικές τράπεζες οικοδόμησαν την αξιοπιστία τους πάνω στη δέσμευση ότι θα διατηρούν τον πληθωρισμό κοντά σε αυτό το επίπεδο. Σήμερα, όμως, μια άβολη πραγματικότητα αναδύεται: ο πληθωρισμός στο 3% ενδέχεται να αποτελεί πλέον τη νέα κανονικότητα.
Η συζήτηση για το εάν το 3% είναι το νέο 2% δεν είναι πλέον θεωρητική. Η αμερικανική Federal Reserve βλέπει τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες να «τρέχει» με 3,8%, ενώ ο Τζιμ Πόλσεν, διακεκριμένος αναλυτής της Wall Street, υποστηρίζει ότι ο στόχος του 2% πρέπει να αποσυρθεί, καθώς δεν έχει δοκιμαστεί επαρκώς ως προϋπόθεση σταθερότητας. Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ντέιβιντ Μπεκγουόρθ από το Mercatus Center επισημαίνει ότι, σε ένα περιβάλλον εκτοξευμένου δημόσιου χρέους, ο πληθωρισμός στο 3% αποτελεί ουσιαστικά το «λιπαντικό» που χρειάζεται ένα υπερχρεωμένο δημοσιονομικό κράτος για να επιβιώσει.
Η κατάσταση στην Ευρώπη είναι εξίσου σύνθετη. Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,2% τον Μάιο, από 3% τον προηγούμενο μήνα. Ο κύριος μοχλός των ανατιμήσεων δεν είναι πλέον η ενέργεια, αλλά οι υπηρεσίες, των οποίων οι τιμές συνδέονται άρρηκτα με τους μισθούς και το εγχώριο κόστος παραγωγής. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου ο Άντριου Μπέιλι, διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, παραδέχεται πως ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες –ο οποίος έφτασε το 4,5% τον Μάρτιο– βρίσκεται σε επίπεδα που δυσκολεύουν τη συμμόρφωση με τον επίσημο στόχο.
Για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, οι συνέπειες αυτής της στροφής είναι καθοριστικές. Τα επιτόκια αναμένεται να παραμείνουν υψηλά για μεγαλύτερο διάστημα, καθιστώντας τον δανεισμό ακριβότερο. Τα στεγαστικά δάνεια δύσκολα θα επιστρέψουν στα προ-πανδημίας επίπεδα, ενώ οι επενδυτές οφείλουν να αναθεωρήσουν τις αποδόσεις σε μετοχές και ακίνητα. Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια εποχή όπου η νομισματική σταθερότητα επαναπροσδιορίζεται, θέτοντας τέλος στην εποχή του «δωρεάν χρήματος».