Η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν για την κατάπαυση του πυρός που αναδιαμορφώνει τη Μέση Ανατολή

Η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, η πρώτη που υπογράφεται από Αμερικανό και Ιρανό πρόεδρο μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, προκαλεί παγκόσμια συζήτηση. Ενώ ορισμένοι τη χαιρετίζουν ως τη «συμφωνία του αιώνα», οι αντίπαλοι της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή τη βλέπουν ως κίνηση που ενισχύει την επιρροή του Ιράν, αφήνοντας το Ισραήλ σε δυσχερή θέση.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν επικύρωσαν το πρωτόκολλο, το οποίο τερματίζει τις εχθροπραξίες που είχαν ξεκινήσει στις 28 Φεβρουαρίου. Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στις Βερσαλλίες, στο περιθώριο της συνόδου της G7, συμβολίζοντας μια νέα διεθνή τάξη. Το πρωτόκολλο των 14 σημείων προβλέπει κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, δημιουργώντας χώρο για διαπραγματεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Για το Ισραήλ, η εξέλιξη χαρακτηρίζεται από τον αναλυτή Ντάνι Σιτρίνοβιτς ως «στρατηγική καταστροφή». Παρά την αρχική κοινή εκστρατεία Ουάσινγκτον και Ισραήλ για την αποδυνάμωση του καθεστώτος, η συμφωνία μοιάζει πλέον με έμμεση αναγνώριση του ιρανικού συστήματος. Η συμφωνία υπονομεύει το αφήγημα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ το Ιράν φαίνεται να εξασφαλίζει τον τερματισμό του πολέμου, σταδιακή άρση των κυρώσεων και ανανέωση των εξαγωγών πετρελαίου.

Ο πόλεμος που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου είχε βαρύ τίμημα, με τον θάνατο του 86χρονου ανώτατου ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ την πρώτη ημέρα και περισσότερους από 7.000 νεκρούς συνολικά, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο. Στον Λίβανο, η συμφωνία ενισχύει τον ρόλο της Χεζμπολάχ, παρά τις ενστάσεις του προέδρου Ζοζέφ Αούν. Αν και ορισμένοι αναλυτές όπως ο Άλεξ Βατάνκα θεωρούν τη συμφωνία ως το «λιγότερο κακό» αποτέλεσμα για την αποφυγή ενός ευρύτερου πολέμου, η επόμενη ημέρα παραμένει γεμάτη προκλήσεις για την ασφάλεια της περιοχής.