Το τέλος της ασυλίας για τα κυκλώματα απάτης στον ΦΠΑ μέσω του νέου ευρωπαϊκού μηχανισμού
Σφίγγει ο κλοιός των αρχών με άμεση πρόσβαση σε διασυνοριακά δεδομένα, βάζοντας στο στόχαστρο το «κόλπο της καρουζέλ» που στερεί δισεκατομμύρια από τα δημόσια ταμεία.
Μια νέα εποχή στους φορολογικούς ελέγχους ξεκινά με την ενεργοποίηση ενός αυστηρού πλαισίου που θέτει στο επίκεντρο την απάτη στον ΦΠΑ. Με τις πρόσφατες αποφάσεις του Ecofin, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην καταπολέμηση των διασυνοριακών κυκλωμάτων, τα οποία εκμεταλλεύονταν μέχρι σήμερα τις «ρωγμές» μεταξύ των εθνικών νομοθεσιών.
Το λεγόμενο «κόλπο της καρουζέλ» αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες πληγές για τα δημόσια έσοδα των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τις απώλειες να υπολογίζονται ετησίως από 12,5 έως 32,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Η μέθοδος είναι γνωστή: οι επιτήδειοι εισάγουν εμπορεύματα χωρίς ΦΠΑ, τα μεταπωλούν, εισπράττουν τον φόρο και στη συνέχεια εξαφανίζονται, αφήνοντας πίσω τους τεράστια ελλείμματα.
Με το νέο μοντέλο, οι πληροφορίες που ήταν κατακερματισμένες παύουν να αποτελούν τροχοπέδη. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και η OLAF αποκτούν πλέον άμεση πρόσβαση σε δεδομένα διασυνοριακών συναλλαγών, ενώ το δίκτυο Eurofisc επιτρέπει την ανταλλαγή κρίσιμων πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο. Ενδεικτικό της έκτασης του φαινομένου είναι ότι μόνο το 2024 εντοπίστηκαν ύποπτες συναλλαγές ύψους 13,8 δισ. ευρώ με τη συμμετοχή 6.100 και πλέον εμπλεκομένων.
Στο μικροσκόπιο των αρχών μπαίνουν επίσης σύνθετες πρακτικές, όπως η κατάχρηση της Τελωνειακής Διαδικασίας 42, που επιτρέπει τη μετακίνηση αφορολόγητων αγαθών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στην Ελλάδα, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της ΑΑΔΕ εντείνουν τις δράσεις τους σε κλάδους υψηλού κινδύνου, όπως το εμπόριο πολυτελών αυτοκινήτων και ηλεκτρονικών ειδών. Σημειώνεται πως το 2024 ολοκληρώθηκαν 1.165 έρευνες με ποσοστό παραβατικότητας που άγγιξε το 86,6%, ενώ εντοπίστηκαν 129 «εξαφανισμένοι έμποροι» των οποίων τα ΑΦΜ απενεργοποιήθηκαν άμεσα.
Με τη συμβολή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το νέο κανονιστικό πλαίσιο αναμένεται να οριστικοποιηθεί το καλοκαίρι, θωρακίζοντας τα δημόσια έσοδα και ενισχύοντας τη διαφάνεια στις εμπορικές συναλλαγές.