Τα κρίσιμα προβλήματα και οι καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου

Σοβαρά ζητήματα που αφορούν την πορεία ολοκλήρωσης του Εθνικού Κτηματολογίου, τις αιτίες των καθυστερήσεων αλλά και τα κρίσιμα κενά σχετικά με τον αποδεικτικό χαρακτήρα των πρώτων εγγραφών, καταγράφονται στην έκθεση 5/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ένας μεγάλος αριθμός ακινήτων παραμένει καταχωρημένος ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», γεγονός που αποδίδεται σε εγγενείς παράγοντες και χρόνιες δυσλειτουργίες της διοίκησης, όπως η ελλιπής καταγραφή της δημόσιας περιουσίας και η καθυστέρηση στη σύνταξη των δασικών χαρτών.

Η έκθεση επισημαίνει ότι η πρόωρη περαίωση της κτηματογράφησης σε πολλές περιοχές, χωρίς την οριστική εκδίκαση αιτήσεων διόρθωσης και ενστάσεων, δημιουργεί συνθήκες παρατεταμένης αβεβαιότητας για το ιδιοκτησιακό καθεστώς και επιβαρύνει δυσανάλογα το δικαστικό σύστημα. Παράλληλα, αναδεικνύεται μια σημαντική νομοθετική ασάφεια σχετικά με το αν η οριστικοποίηση ανακριβών πρώτων εγγραφών μπορεί να οδηγήσει σε πρωτότυπη κτήση κυριότητας, ενώ το Ελεγκτικό Συνέδριο προτείνει την άμεση νομοθετική αποσαφήνιση του ζητήματος.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην πλημμελή στάση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις δεν ενεργοποιήθηκαν εγκαίρως για την καταχώρηση της δημοτικής περιουσίας. Η στάση αυτή, πέραν των προβλημάτων διαχείρισης, στερεί από τους Δήμους τη δυνατότητα διεκδίκησης κονδυλίων από αναπτυξιακά προγράμματα, καθώς η τεκμηρίωση των δικαιωμάτων επί των ακινήτων αποτελεί βασική προϋπόθεση. Οι διαδικασίες διόρθωσης σε περιοχές όπου το Κτηματολόγιο λειτουργεί ήδη είναι ιδιαίτερα σύνθετες, απαιτώντας εξειδικευμένα τοπογραφικά διαγράμματα και δικαστικές προσφυγές. Για την αποτελεσματική διαχείριση αυτών των προκλήσεων, εξειδικευμένοι φορείς, όπως η ΓΕΩΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗ Α.Ε. Μελετών και Γεωπληροφορικής, μπορούν να προσφέρουν την απαραίτητη τεχνογνωσία στους ΟΤΑ για την αποκατάσταση των εγγραφών.