Οι αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες και ο αντίκτυπος στις οικονομίες, σύμφωνα με το ΔΝΤ
Μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι για τις οικονομίες από την αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, λόγω χρηματοδότησης μέσω ελλειμμάτων.
Οι αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες ενέχουν μεσοπρόθεσμους κινδύνους για τις οικονομίες, καθώς η χρηματοδότησή τους γίνεται κυρίως μέσω υψηλότερων ελλειμμάτων. Αυτό προκύπτει από έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).
Οι ενισχύσεις των στρατιωτικών δαπανών, αν και συνήθως ενισχύουν την οικονομική δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα, αυξάνοντας την κατανάλωση και τις επενδύσεις, με την πάροδο του χρόνου επιβαρύνουν το δημόσιο χρέος, όπως επισημαίνεται στην έκθεση.
Οι ερευνητές του ΔΝΤ, Ιππολίτ Μπαλίμα, Αντρέσα Λάγκερμποργκ και Ευγενία Γουίβερ, σημειώνουν ότι οι συχνότερες συγκρούσεις και οι αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις έχουν ωθήσει πολλές χώρες να επανεξετάσουν τις προτεραιότητες ασφάλειας και να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες.
**Αυξημένες δαπάνες σε Ευρώπη και ΗΠΑ**
Χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία έχουν αυξήσει τις στρατιωτικές τους δαπάνες τα τελευταία χρόνια, αντιμέτωπες με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών, υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, να αναλάβει η Ευρώπη μεγαλύτερη ευθύνη για την άμυνά της. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κυβέρνηση Τραμπ, στο τελευταίο της σχέδιο προϋπολογισμού, ζήτησε από το Κογκρέσο σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Αντλώντας στοιχεία από περισσότερες από 160 χώρες από το 1946, το ΔΝΤ εντόπισε 215 κύκλους αυξημένων αμυντικών δαπανών. Παρατηρείται ότι, ενώ πολλοί από αυτούς τους κύκλους συγκεντρώνονταν στις δεκαετίες του 1970 και του 1980, τα μεγάλα «κύματα» αυξήσεων έχουν γίνει πιο συχνά.
**Επιπτώσεις σε χρέος και κοινωνικές δαπάνες**
Οι οικονομολόγοι διαπίστωσαν ότι σε μια τυπική περίοδο αύξησης των αμυντικών δαπανών, που διαρκεί περισσότερο από δυόμισι χρόνια, περίπου τα δύο τρίτα των δαπανών χρηματοδοτούνται μέσω δανεισμού. Το κόστος, ωστόσο, είναι υψηλότερο σε περιόδους πολέμου.
Οι αυξήσεις δαπανών σε περίοδο πολέμου είναι ιδιαίτερα δαπανηρές, με το δημόσιο χρέος να αυξάνεται κατά περίπου 14 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και τις κοινωνικές δαπάνες να μειώνονται σε πραγματικούς όρους, όπως αναφέρει το ΔΝΤ στην έκθεσή του.
Με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν να συμφωνούν σε εκεχειρία δύο εβδομάδων, εξακολουθεί να υπάρχει υψηλή αβεβαιότητα για την τελική έκβαση. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, δήλωσε ότι το Ταμείο είναι έτοιμο να μειώσει τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Το παγκόσμιο χρέος έχει εκτιναχθεί σε ιστορικό υψηλό των 348 τρισ. δολαρίων το 2025, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Διεθνούς Χρηματοοικονομικής, καθώς οι κυβερνήσεις δαπανούν περισσότερα για την εθνική ασφάλεια.