Νέος δείκτης αβεβαιότητας για την ελληνική οικονομία με χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Στην εκδήλωση «Ελληνική Οικονομία: Δεδομένα και Προοπτικές», η οποία διεξήχθη στις 31 Μαρτίου 2026, παρουσιάστηκε ένας πρωτοποριακός δείκτης για την ελληνική οικονομία, ο QIF Uncertainty Index. Ο δείκτης αυτός, που αναπτύχθηκε με τη στήριξη της Qualco Intelligent Finance, αποτελεί μια μετεξέλιξη διεθνώς αναγνωρισμένων δεικτών, προσαρμοσμένη στις ελληνικές ιδιαιτερότητες και εμπλουτισμένη με σύγχρονες τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.

Η δημιουργία του QIF Uncertainty Index είναι αποτέλεσμα της ερευνητικής συνεργασίας του Ευάγγελου Διοικητόπουλου, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και Διευθυντή του Εργαστηρίου Μελετών Οικονομικής Πολιτικής (ΕΜΟΠ), με τον Στυλιανό Ρουσάλη και την Qualco Intelligent Finance.

Ο δείκτης έχει ως σκοπό τη μέτρηση της οικονομικής αβεβαιότητας στην Ελλάδα, αξιοποιώντας προηγμένες τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και ανάλυσης φυσικής γλώσσας. Συγκεκριμένα, αναλύει ένα εκτεταμένο σώμα κειμένων, άνω των 3 εκατομμυρίων δημοσιογραφικών άρθρων από τον εθνικό και περιφερειακό Τύπο. Σε αντίθεση με παλαιότερες μεθόδους που βασίζονταν σε απλή καταμέτρηση λέξεων-κλειδιών, ο QIF Uncertainty Index χρησιμοποιεί μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs). Αυτά τα μοντέλα είναι σε θέση να κατανοούν το νόημα και το πλαίσιο κάθε κειμένου, παρέχοντας μια συνεχή και ακριβή βαθμολογία αβεβαιότητας. Με αυτόν τον τρόπο, επιτυγχάνεται πιο αποτελεσματική διάκριση της μείωσης ή της αύξησης της αβεβαιότητας, η αναγνώριση ιστορικών αναφορών και η απομόνωση μη σχετικού περιεχομένου, αποτυπώνοντας έτσι με μεγαλύτερη αξιοπιστία τη δυναμική των οικονομικών εξελίξεων.

Η μεθοδολογία του δείκτη στηρίζεται σε τρεις αλληλοσυμπληρούμενους πυλώνες: την τεχνητή νοημοσύνη (LLM-based classification), την αξιοποίηση περιφερειακών δεδομένων και την ενσωμάτωση του ανθρώπινου παράγοντα. Η αξιοπιστία του δείκτη επιβεβαιώνεται από την ισχυρή του συσχέτιση με βασικούς μακροοικονομικούς δείκτες, όπως ενδεικτικά το spread του ελληνικού και γερμανικού δεκαετούς ομολόγου (εκτός της περιόδου COVID). Επιπλέον, η ενσωμάτωση των διαστάσεων φόβου και ανησυχίας συμβάλλει σημαντικά στην ικανότητα του δείκτη να αποτυπώνει τη δυναμική της χρηματιστηριακής αγοράς, ενισχύοντας τη συσχέτισή του με τον Γενικό Δείκτη του Χρηματιστηρίου Αθηνών.

Η ανάπτυξη του QIF Uncertainty Index αποτελεί μέρος της στρατηγικής συνεργασίας μεταξύ της Qualco Intelligent Finance και του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, με απώτερο σκοπό τη γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ακαδημαϊκής έρευνας και επιχειρηματικού κόσμου, ώστε η επιστημονική αριστεία να μεταφράζεται σε ουσιαστική αξία για την κοινωνία και την οικονομία.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Qualco Intelligent Finance και Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος του Qualco Group, κ. Γιώργος Κάζος, δήλωσε: «Στην Qualco Intelligent Finance πιστεύουμε ότι η πραγματική πρόοδος γεννιέται όταν η γνώση συναντά την πράξη. Στηρίζουμε το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, γιατί όταν η έρευνα βρίσκει εφαρμογή, δημιουργείται ουσιαστική αξία για τις επιχειρήσεις, για τους ανθρώπους και για την κοινωνία. Σε αυτό το ταξίδι, είμαστε περήφανοι που συμβάλλουμε ενεργά».

Ο Δρ. Ευάγγελος Διοικητόπουλος, Καθηγητής Οικονομικών στο Τμήμα Οικονομικής Επιστήμης του ΟΠΑ και διευθυντής του κέντρου καινοτομίας, τόνισε: «Στόχος της πρωτοβουλίας μας είναι να προσφέρουμε αξιόπιστη και επιστημονικά τεκμηριωμένη γνώση για την ελληνική οικονομία, με τρόπο κατανοητό για το ευρύ κοινό. Παράλληλα, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε τη σύνδεση της ακαδημαϊκής κοινότητας και των εξαιρετικών φοιτητών μας με την αγορά και τους θεσμούς. Ο νέος δείκτης QIF Uncertainty Index αποτελεί ένα σύγχρονο εργαλείο αποτύπωσης της οικονομικής αβεβαιότητας σε πραγματικό χρόνο, παρέχοντας χρήσιμα δεδομένα για αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων από επιχειρήσεις, φορείς και την κοινωνία».