Αττική: Αδιέξοδο στη διαχείριση απορριμμάτων με εμμονή στην καύση και επεκτάσεις ΧΥΤΑ

Στην Αττική, το ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων παραμένει ένα πολύπλοκο αδιέξοδο, με την εμμονή στην καύση και τις διαρκείς επεκτάσεις του ΧΥΤΑ Φυλής να κυριαρχούν. Το «Δυτικό Μέτωπο» ολοκλήρωσε κύκλο συναντήσεων με επικεφαλής περιφερειακών παρατάξεων και τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ, μεταφέροντας τις απόψεις του και ζητώντας διαφάνεια και ουσιαστικές λύσεις.

Οι συναντήσεις, που πραγματοποιήθηκαν με πρωτοβουλία του «Δυτικού Μετώπου», ανέδειξαν την κοινή ανησυχία για το αδιέξοδο στη διαχείριση των αστικών στερεών αποβλήτων, το οποίο αντιμετωπίζεται διαχρονικά με επεκτάσεις του ΧΥΤΑ Φυλής. Επικεφαλής αντιπολιτευτικών παρατάξεων εξέφρασαν την ετοιμότητά τους να καταθέσουν ολοκληρωμένες προτάσεις, με την προϋπόθεση ότι θα δημοσιοποιηθούν το επικαιροποιημένο ΠΕΣΔΑ και το Ολιστικό Σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων. Παράλληλα, επαναβεβαιώθηκε η αντίθεση σε Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, σχέδιο που έχει ήδη απορριφθεί από το περιφερειακό συμβούλιο Αττικής.

Το «Δυτικό Μέτωπο» τόνισε την ανάγκη το περιφερειακό συμβούλιο να ταχθεί ρητά και σαφώς κατά της υιοθέτησης της καύσης ως βασικής μεθόδου διαχείρισης, μια θέση που υιοθετείται μόνο από τη «Λαϊκή Συσπείρωση Αττικής».

Από τη συνάντηση με τον πρόεδρο του ΕΔΣΝΑ, κ. Χ. Σιάτρα, προέκυψαν σημαντικές πληροφορίες:
* Το νέο ΠΕΣΔΑ αναμένεται το φθινόπωρο και δεν θα περιλαμβάνει μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, αρμοδιότητα που ανήκει στην κυβέρνηση.
* Δεν υπάρχει χρονοδιάγραμμα για το κλείσιμο του ΧΥΤΑ Φυλής, ούτε σχέδιο για νέους χώρους διάθεσης, με τις επεκτάσεις να θεωρούνται μονόδρομος για την αποφυγή υγειονομικής κρίσης.
* Η διαχείριση του υπολείμματος κατά τη μεταβατική περίοδο, μέχρι την επίτευξη στόχων περιορισμού της ταφής στο 10%, παραμένει ασαφής.

Σχετικά με τις νέες μονάδες επεξεργασίας, προβλέπεται η κατασκευή δύο εκ των έξι μονάδων που αρχικά σχεδιάστηκαν: μία στον Πειραιά (Σχιστό) και μία στον Κεντρικό Τομέα, σε άγνωστη ακόμα χωροθέτηση.

Το θέμα της λήξης της 20ετούς σύμβασης παραχώρησης του χώρου της ΟΕΔΑ Φυλής από τον Δήμο Φυλής προς τον ΕΔΣΝΑ είναι περίπλοκο, καθώς η αρχική σύμβαση έχει λήξει και η έκταση έχει κριθεί δασική. Ο Δήμος Φυλής έχει προσφύγει στον Άρειο Πάγο. Δεν αποκλείεται, πάντως, η γ’ φάση της ΟΕΔΑ Φυλής να φιλοξενήσει στο μέλλον δραστηριότητες διαχείρισης απορριμμάτων.

Ενώ υπάρχει μελέτη για την περιβαλλοντική αποκατάσταση του χώρου εναπόθεσης λυματολάσπης, δεν υπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο για το έργο. Στο ζήτημα της διαβούλευσης για φωτοβολταϊκό έργο 250 MW που καταλαμβάνει σχεδόν όλη την έκταση της ΟΕΔΑ, ο ΕΔΣΝΑ δεν παρείχε απάντηση. Η αναμενόμενη δημοσίευση των αποτελεσμάτων της επιδημιολογικής μελέτης και η απάντηση για τη διακοπή δημοσίευσης ευρημάτων περιβαλλοντικής παρακολούθησης από το 2018 παραμένουν ασαφείς. Η υπόθεση των οικονομικών ελέγχων, που δρομολόγησε η περιφερειακή αρχή, βρίσκεται στη δικαιοσύνη.

Το μέλλον διαγράφεται δυσοίωνο, με την καύση να αναμένεται να επαναφερθεί, ενδεχομένως με τροποποιήσεις. Μια ευρεία πλειοψηφία στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής τάσσεται υπέρ της καύσης, παρά την απόρριψη της αρχικής ΣΜΠΕ. Η επιλογή της καύσης είναι καθοριστική για το επόμενο ΠΕΣΔΑ, το οποίο πιθανότατα δεν θα δημοσιοποιηθεί πριν από ανακοινώσεις της κυβέρνησης.

Αβεβαιότητα επικρατεί και στον χρονικό ορίζοντα υλοποίησης του στόχου για περιορισμό της ταφής σε επίπεδα κάτω του 10% έως το 2030, στόχος που κρίνεται ανέφικτος.

Οι κατευθύνσεις της περιφερειακής αρχής και του ΕΔΣΝΑ εστιάζουν στην ανυπαρξία στόχων μείωσης αποβλήτων μέσω πρόληψης. Η προδιαλογή και ανάκτηση υλικών, η ανακύκλωση και η επεξεργασία βιοαποβλήτων παραμένουν σε ελλιπή επίπεδα, με επιφανειακές δράσεις. Οι κρίσιμοι τομείς αποσπώνται από τους δήμους και οδηγούνται σε κεντρική διαχείριση, με τους εργολάβους να έχουν περιορισμένο ενδιαφέρον για υψηλές επιδόσεις.

Αναμένεται συνέχιση των υψηλών ποσοστών σύμμεικτων απορριμμάτων, γεγονός που θα δικαιολογήσει την κατασκευή μονάδων επεξεργασίας για παραγωγή δευτερογενών καυσίμων και μονάδων καύσης. Η εστίαση σε δύο μονάδες επεξεργασίας προοιωνίζει τη δημιουργία δύο νέων ΕΜΑΚ. Παρά τις διαβεβαιώσεις, θα εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες ποσότητες υπολείμματος προς ταφή, με τον ΧΥΤΑ Φυλής να παραμένει ο μοναδικός χώρος εναπόθεσης για πολλά χρόνια.

Το «Δυτικό Μέτωπο» τονίζει ότι οποιαδήποτε πρόταση διαχείρισης αστικών απορριμμάτων στην Αττική, η οποία δεν περιλαμβάνει το κλείσιμο της εγκατάστασης της Φυλής και συγκεκριμένο τρόπο διαχείρισης του υπολείμματος, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικής συζήτησης. Οι θέσεις τους, που κατατέθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025, εκτιμούν ότι ο στόχος περιορισμού της ταφής σε κάτω του 10% δεν μπορεί να επιτευχθεί πριν από το 2040. Προτείνουν την κατασκευή ενός ή δύο μικρών ΧΥΤΥ για την κάλυψη των αναγκών κατά τη μεταβατική περίοδο.

Το «Δυτικό Μέτωπο» είναι διατεθειμένο να συζητήσει άλλες προτάσεις, εφόσον δεν αναιρούνται οι κατακτήσεις του κινήματος. Καταγγέλλει τα «φιλικά χτυπήματα στην πλάτη» και το «υποκριτικό ενδιαφέρον» που δεν συνοδεύεται από έμπρακτη υποστήριξη, χαρακτηρίζοντας ως περιβαλλοντικό ρατσισμό τη διαιώνιση της άθλιας διαχείρισης των απορριμμάτων εις βάρος των κοινωνιών της Δυτικής Αττικής.

30.3.2026
ΔΥΤΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ
Συντονισμός φορέων, συλλογικοτήτων και πολιτών Δ. Αττικής – Δ. Αθήνας
oxixytafilis.blogspot.com – [email protected] – f/b: Δυτικό Μέτωπο