Η αύξηση του κατώτατου μισθού επιβαρύνει τους Δήμους με εκατομμύρια ευρώ
Πώς η αύξηση των 50 ευρώ στον ιδιωτικό τομέα μετακυλίεται στους ΟΤΑ, ανεβάζοντας το κόστος για τους πολίτες
Από την 1η Απριλίου 2026, η αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα, από τα 880 στα 930 ευρώ, θα επιφέρει αυτόματα οριζόντια αύξηση σε όλους τους βασικούς μισθούς του Δημοσίου. Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις, οι περίπου 80.000 υπάλληλοι των Δήμων της χώρας θα λάβουν αύξηση 50 ευρώ μηνιαίως στον βασικό τους μισθό. Παρόλο που η εξέλιξη αυτή είναι θετική για τους εργαζόμενους, δημιουργεί σημαντικές δημοσιονομικές πιέσεις στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) πρώτου βαθμού, οι οποίοι καλούνται να ανταπεξέλθουν με περιορισμένους ίδιους πόρους.
Η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει ρητά ότι ο εισαγωγικός βασικός μισθός στο Δημόσιο και κατ’ επέκταση στους ΟΤΑ, δεν επιτρέπεται να υπολείπεται του κατώτατου μισθού του ιδιωτικού τομέα. Με την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 930 ευρώ, ο εισαγωγικός μισθός των υπαλλήλων κατηγορίας Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ) πρέπει να τον ακολουθήσει. Δεδομένου ότι οι μισθοί όλων των βαθμίδων και κλιμακίων υπολογίζονται με βάση αυτόν τον εισαγωγικό, η αύξηση «τρέχει» οριζόντια σε ολόκληρο το μισθολόγιο, επηρεάζοντας κάθε κατηγορία εκπαίδευσης (ΥΕ, ΔΕ, ΤΕ, ΠΕ) και κάθε μισθολογικό κλιμάκιο.
Η αύξηση των 50 ευρώ εφαρμόζεται σε κάθε μισθολογικό κλιμάκιο, ανεξαρτήτως εκπαιδευτικής κατηγορίας και ετών υπηρεσίας. Για παράδειγμα, ο εισαγωγικός μισθός για την Υποχρεωτική Εκπαίδευση (ΥΕ) αυξάνεται από 880 σε 930 ευρώ (+5,68%), ενώ στο ανώτερο κλιμάκιο (36–39 χρόνια) διαμορφώνεται από 1.396 σε 1.446 ευρώ (+3,58%). Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση (ΔΕ), το εισαγωγικό κλιμάκιο ανεβαίνει από 958 σε 1.008 ευρώ (+5,22%). Για την Τεχνολογική Εκπαίδευση (ΤΕ), η αύξηση είναι από 1.137 σε 1.187 ευρώ στο πρώτο κλιμάκιο (+4,40%), φτάνοντας έως 2.177 ευρώ στα ανώτερα κλιμάκια. Τέλος, στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση (ΠΕ), ο εισαγωγικός μισθός αυξάνεται από 1.192 σε 1.242 ευρώ (+4,19%), με ανώτατο κλιμάκιο τα 2.304 ευρώ.
Θεσμοθετήθηκε επίσης κανόνας ετήσιας οριζόντιας αύξησης των μισθών του Δημοσίου, συνδεδεμένος με την εξέλιξη του κατώτατου μισθού. Με στόχο ο κατώτατος μισθός να φτάσει τα 950 ευρώ έως τον Απρίλιο του 2027, οι δημόσιοι υπάλληλοι θα έχουν λάβει συνολική αύξηση 100 ευρώ μηνιαίως σε σχέση με το 2024, ή 1.200 ευρώ ετησίως.
Η επιβάρυνση για τους Δήμους δεν περιορίζεται μόνο στα 50 ευρώ της αύξησης του βασικού μισθού. Ως εργοδότες, οι Δήμοι υποχρεούνται να καταβάλλουν και εργοδοτικές ασφαλιστικές εισφορές επί των μικτών αποδοχών. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, οι εργοδοτικές εισφορές ανέρχονται σε περίπου 21,79%. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε υπάλληλο, η πραγματική επιβάρυνση ανέρχεται σε περίπου 61 ευρώ μηνιαίως (50€ μισθός + 11€ εισφορές).
Συνολικά, για τους 80.000 υπαλλήλους, η μηνιαία αύξηση του βασικού μισθού ανέρχεται σε 4.000.000 ευρώ, ενώ οι εργοδοτικές εισφορές προσθέτουν επιπλέον 880.000 ευρώ, με το συνολικό μηνιαίο κόστος να φτάνει τα 4.880.000 ευρώ. Ετησίως, η επιβάρυνση ανέρχεται σε 58.560.000 ευρώ.
Ένας επιπλέον παράγοντας που συχνά παραβλέπεται είναι η επίδραση της αύξησης του βασικού μισθού στο κόστος των υπερωριών. Στους Δήμους, οι υπερωρίες είναι συχνό φαινόμενο. Με δεδομένο ότι κάθε υπάλληλος εργάζεται κατά μέσο όρο 20 ώρες υπερωρίας τον μήνα, και καθώς η υπερωριακή αμοιβή υπολογίζεται επί του ωρομισθίου (που προκύπτει από τον μηνιαίο μισθό), η αύξηση του βασικού μισθού αυξάνει αυτόματα και το κόστος κάθε υπερωριακής ώρας. Με μέσο μισθό περίπου 1.100 ευρώ, το ωρομίσθιο αυξάνεται από 6,25 €/ώρα σε 6,53 €/ώρα, με μια αύξηση περίπου 0,28 €/ώρα. Για 20 υπερωριακές ώρες ανά υπάλληλο, το επιπλέον μηνιαίο κόστος υπερωριών ανέρχεται σε περίπου 7 ευρώ, ενώ ετησίως φτάνει τα 8.198.400 ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των εργοδοτικών εισφορών.
Συνολικά, η αθροιστική ετήσια επιβάρυνση για τους Δήμους, που περιλαμβάνει την αύξηση βασικών μισθών, τις εργοδοτικές εισφορές και το επιπλέον κόστος υπερωριών, πλησιάζει τα 67 εκατομμύρια ευρώ. Το ερώτημα που απασχολεί τις δημοτικές αρχές είναι από πού θα βρεθούν αυτά τα χρήματα, καθώς οι Δήμοι χρηματοδοτούνται κυρίως μέσω των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (ΚΑΠ) και των ιδίων εσόδων τους. Όταν το κράτος θεσπίζει αύξηση μισθών, θεωρητικά οφείλει να αντισταθμίσει την επιπλέον δαπάνη μέσω αύξησης των ΚΑΠ, κάτι που στην πράξη δεν συμβαίνει πάντα πλήρως ή έγκαιρα, ασκώντας πίεση στους προϋπολογισμούς, ιδιαίτερα των μικρότερων Δήμων.