Σκάνδαλο deepfake στη Γερμανία: Ηθοποιός καταγγέλλει πρώην σύζυγο για σεξουαλική βία και διάδοση ψεύτικου πορνογραφικού υλικού
Η υπόθεση της Κολίν Φερνάντες φέρνει στο προσκήνιο τις αδυναμίες του γερμανικού ποινικού δικαίου απέναντι στην τεχνητή νοημοσύνη και την ψηφιακή βία, πυροδοτώντας πολιτικές αντιδράσεις.
Ένα πρωτοφανές σκάνδαλο που περιλαμβάνει deepfake πορνογραφία και σεξουαλική βία, φέρεται να έχει συγκλονίσει τη Γερμανία, λαμβάνοντας διαστάσεις κινήματος. Η υπόθεση, που αφορά τον χώρο των διασήμων, τίθεται ως ένα κρίσιμο τεστ για τα όρια και τις προτεραιότητες του γερμανικού ποινικού δικαίου στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Η γνωστή Γερμανίδα ηθοποιός και παρουσιάστρια Κολίν Φερνάντες (Jerks, Traumschiff) κατηγορεί τον πρώην σύζυγό της, Κρίστιαν Ούλμεν, επίσης διάσημο Γερμανό ηθοποιό (Jerks, Berlin Blues, Herr Lehmann), για τη δημιουργία και διάδοση στο διαδίκτυο deepfake πορνογραφικού υλικού που την απεικονίζει. Οι κατηγορίες επεκτείνονται και στη φερόμενη άσκηση σωματικής βίας εναντίον της, καθώς και σε συνομιλίες με άλλους άνδρες, όπου ο Ούλμεν φέρεται να προσποιούνταν ότι είναι η ίδια.
Η υπόθεση έγινε γνωστή μέσω δημοσιεύματος του γερμανικού περιοδικού Spiegel, προκαλώντας άμεση πολιτική κινητοποίηση στο Βερολίνο. Η Υπουργός Δικαιοσύνης, Στέφανι Χούμπιγκ, ανακοίνωσε την πρόθεση για αυστηροποίηση της νομοθεσίας που αφορά τα deepfakes.
Η ηθοποιός, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο Spiegel, γνώριζε εδώ και καιρό για την κυκλοφορία deepfake βίντεο με την ίδια στο διαδίκτυο. Ωστόσο, η πρόσφατη συνειδητοποίηση ότι ο πρώην σύζυγός της είναι ο φερόμενος δημιουργός τους, αποτέλεσε σημείο καμπής.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το γεγονός ότι η Φερνάντες επέλεξε να απευθυνθεί στις ισπανικές και όχι στις γερμανικές αρχές, παρά το ότι διατηρεί τη δεύτερη κατοικία της στην Ισπανία. Η επιλογή αυτή αποδίδεται στο ότι στην Ισπανία, πράξεις που στη Γερμανία παραμένουν εν μέρει ατιμώρητες, διώκονται ποινικά. Η ενέργειά της αυτή δεν έχει μόνο νομικές προεκτάσεις, αλλά αποτελεί και πολιτική δήλωση, υποδηλώνοντας έλλειψη εμπιστοσύνης στο γερμανικό δικαστικό σύστημα.
Στη Γερμανία, η δημιουργία και διανομή ψεύτικου πορνογραφικού υλικού μέσω deepfake, όπως και η ψηφιακή κλοπή ταυτότητας που δεν συνδέεται με οικονομική απάτη, δεν καλύπτονται επαρκώς από το ποινικό δίκαιο. Η κρατική μηχανή συχνά παραμένει αδρανής όταν δεν υπάρχει άμεση οικονομική ζημία, ενώ κινητοποιείται ταχύτερα όταν απειλούνται τα οικονομικά συμφέροντα, διστάζοντας, ωστόσο, όταν η υπόθεση αφορά την αξιοπρέπεια, ιδίως των γυναικών.
Η υπόθεση Φερνάντες, λοιπόν, αποτέλεσε την αφορμή για την εκκίνηση μιας ζωτικής πολιτικής συζήτησης σχετικά με το φαινόμενο των deepfakes, ένα πρόβλημα που ήταν ήδη γνωστό εδώ και χρόνια. Μέσα σε περίπου μία εβδομάδα από το αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Spiegel, τα κοινωνικά δίκτυα κατακλύζονται από σχόλια, τοποθετήσεις και μαρτυρίες γυναικών που έχουν βιώσει παρόμοιες καταστάσεις, αναδεικνύοντας την αδυναμία και, ενίοτε, την αδιαφορία των γερμανικών αρχών. Στο Βερολίνο, μάλιστα, πραγματοποιήθηκε διαδήλωση την Κυριακή κατά της σεξουαλικής βίας στο διαδίκτυο, με τους διοργανωτές να κάνουν λόγο για συμμετοχή 13.000 διαδηλωτών.
Σημειώνεται ότι η υπόθεση βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και, έως ότου υπάρξει δικαστική απόφαση, ισχύει το τεκμήριο αθωότητας για τον Κρίστιαν Ούλμεν. Ο ίδιος, μέσω του δικηγόρου του, αρνείται κατηγορηματικά τις κατηγορίες και έχει προαναγγείλει νομικές ενέργειες κατά του περιοδικού Der Spiegel, κάνοντας λόγο για «μονόπλευρη» και «απαράδεκτη δημοσιογραφία».