Νέα δυναμική για την εκλογή προέδρου στις ΗΠΑ βάσει της λαϊκής ψήφου
Οι πρόσφατες νίκες των Δημοκρατικών επαναφέρουν στο προσκήνιο το σχέδιο για την παράκαμψη του Εκλεκτορικού Κολεγίου, εν μέσω αντιδράσεων και νομικών αμφισβητήσεων.
Η πρωτοβουλία για την ανάδειξη προέδρου των ΗΠΑ με βάση την απευθείας λαϊκή ψήφο σε εθνικό επίπεδο αποκτά νέα πολιτική δυναμική, μετά τις επιτυχίες των Δημοκρατικών στις πρόσφατες ενδιάμεσες εκλογές. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της Washington Post, το εγχείρημα αυτό, που στοχεύει στην κατάργηση της έμμεσης εκλογής μέσω του Εκλεκτορικού Κολεγίου, βρίσκει πρόσφορο έδαφος, αν και παραμένει αντιμέτωπο με σημαντικά νομοθετικά εμπόδια και δικαστικές προκλήσεις.
Η καρδιά του σχεδίου είναι μια συμφωνία μεταξύ πολιτειών, οι οποίες δεσμεύονται να αποδίδουν τις εκλεκτορικές τους ψήφους στον νικητή της πανεθνικής κάλπης, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα που καταγράφεται στην επικράτειά τους. Η ισχύς της συμφωνίας ενεργοποιείται μόνον όταν συμμετέχουν πολιτείες που αθροίζουν τουλάχιστον 270 εκλεκτορικές ψήφους, δηλαδή το όριο που απαιτείται για την ανάδειξη του Προέδρου.
Μέχρι στιγμής, 18 πολιτείες και η Περιφέρεια της Κολούμπια έχουν προσχωρήσει στη συμφωνία, συγκεντρώνοντας 222 ψήφους. Οι νίκες των Δημοκρατικών σε Αριζόνα, Μίσιγκαν, Νεβάδα, Πενσιλβάνια και Ουισκόνσιν ανοίγουν νέα προοπτική, καθώς αυτές οι πέντε πολιτείες διαθέτουν επιπλέον 61 εκλεκτορικές ψήφους, δημιουργώντας το απαραίτητο περιθώριο υπέρβασης του στόχου. Στόχος των υποστηρικτών είναι να αποφευχθούν φαινόμενα όπως το 2000 και το 2016, όταν οι Τζορτζ Ου. Μπους και Ντόναλντ Τραμπ εξελέγησαν πρόεδροι παρά το γεγονός ότι οι αντίπαλοί τους είχαν συγκεντρώσει περισσότερες ψήφους πανεθνικά.
Ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνια Τζος Σαπίρο, πιθανός διεκδικητής του χρίσματος το 2028, δήλωσε στο podcast «Pod Save America» ότι η βούληση του λαού πρέπει να γίνεται σεβαστή. Αντίθετα, οι επικριτές, όπως ο Ντάνιελ Λένινγκτον του Wisconsin Institute for Law and Liberty, προειδοποιούν για αμφισβήτηση της συνταγματικότητας, ενώ ο καθηγητής Νομικής του Πανεπιστημίου Notre Dame, Ντέρεκ Μίλερ, εκτιμά πως το ζήτημα θα καταλήξει στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ. Παράλληλα, παραμένει ο διχασμός εντός των Δημοκρατικών, με στελέχη όπως ο κυβερνήτης της Νεβάδα Άαρον Φορντ και η κυβερνήτης της Αριζόνας Κέιτι Χομπς να κρατούν επιφυλακτική στάση, θυμίζοντας το βέτο που είχε ασκήσει το 2019 ο Στιβ Σίσολοκ στη Νεβάδα.