Ζωή στο κέντρο της Αθήνας με παιδιά: Ο αγώνας των γονιών σε Εξάρχεια και Κολωνάκι
Η καθημερινότητα, οι προκλήσεις και οι αντιστάσεις των κατοίκων μπροστά στην τουριστικοποίηση και την υποβάθμιση των υποδομών.
Η ζωή στο κέντρο της Αθήνας, ιδιαίτερα για οικογένειες με παιδιά, παρουσιάζει μια σύνθετη εικόνα, όπου τα πλεονεκτήματα της εγγύτητας και της ζωντάνιας συνυπάρχουν με σημαντικές ελλείψεις σε υποδομές και αλλαγές του χαρακτήρα των γειτονιών. Κάτοικοι των Εξαρχείων και του Κολωνακίου μοιράζονται τις εμπειρίες τους, αναδεικνύοντας τόσο την αγάπη τους για τις περιοχές αυτές, όσο και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν.
Η αδιαμφισβήτητη έλξη του κέντρου έγκειται στην ευκολία πρόσβασης παντού. Η Μαρίνα Δημάκου, μητέρα δύο παιδιών στα Εξάρχεια, τονίζει ότι η δουλειά της, η οικογένεια και οι φίλοι της βρίσκονται στην περιοχή, προσφέροντας ένα ουσιαστικό πλαίσιο στήριξης. “Είναι μια περιοχή ζωντανή, με βιβλιοπωλεία, εκδόσεις, θέατρα, κινηματογράφους, κοινωνικά και πολιτικά στέκια. Είναι σημαντικό να ζω και να μεγαλώνω τα παιδιά μου σε ένα μέρος μη αποστειρωμένο”, αναφέρει, αναφερόμενη στην εμπειρία της να ζει σε ένα περιβάλλον με χαρακτήρα. Η απόφασή της να επιστρέψει στο κέντρο μετά από μια δοκιμή σε προάστιο της Νοτιανατολικής Αττικής, οφειλόταν στην εκτίμηση ότι η ζωή με παιδιά ήταν εκεί πιο δύσκολη, με πιο κλειστό κόσμο και περιορισμένες δυνατότητες κοινωνικοποίησης. “Τα Εξάρχεια είναι σαν χωριό, ο ένας βοηθάει τον άλλο, τα παιδιά μεγαλώνουν μαζί, υπάρχει κοινότητα”, συμπληρώνει.
Αντίστοιχα, ο Γιώργος Γιούλος, κάτοικος Κολωνακίου εδώ και 25 χρόνια, εκτιμά τη ζωντάνια, τη δυναμική και την πολιτιστική πολυμορφία του κέντρου, που του επιτρέπει να μετακινείται με τα πόδια για τις καθημερινές του δραστηριότητες.
Ωστόσο, η κατάσταση δεν είναι ρόδινη. Η έλλειψη ελεύθερων χώρων και η κατάληψη των πεζοδρομίων από τραπεζοκαθίσματα και αυτοκίνητα αποτελούν σοβαρά προβλήματα. Οι λίγοι διαθέσιμοι χώροι πρασίνου και αναψυχής είναι συχνά κακοσυντηρημένοι. Η αύξηση των ενοικίων και η μετατροπή διαμερισμάτων σε τουριστικά καταλύματα αλλοιώνουν την κοινωνική σύνθεση, ενώ η υπερβολική κίνηση, η φασαρία και η έλλειψη θέσεων στάθμευσης επιβαρύνουν την καθημερινότητα. “Η κατεύθυνση για το κέντρο της Αθήνας είναι να γίνει αποκλειστικά χώρος από όπου οι άνθρωποι διέρχονται και δεν διαμένουν”, υπογραμμίζει η κ. Δημάκου, επισημαίνοντας την έλλειψη σχεδιασμού για τις υποδομές των μόνιμων κατοίκων.
Η αλλαγή χαρακτήρα είναι εμφανής και στην πρόσβαση στη φύση. Παρόλο που οι περιοχές του Κολωνακίου και των Εξαρχείων βρίσκονται στους πρόποδες του Λυκαβηττού και του Στρέφη, η κατάσταση στους χώρους αυτούς χρήζει βελτίωσης. Η απομάκρυνση των μπασκετών από τον Λυκαβηττό και η συχνή παρουσία αστυνομικών δυνάμεων στον Στρέφη, που αποθαρρύνει οικογένειες με παιδιά, αποτελούν ενδεικτικά προβλήματα. Η μόνιμη και έντονη παρουσία της αστυνομίας, ιδιαίτερα στα Εξάρχεια, δημιουργεί ανησυχία.
Τα εργοτάξια του μετρό στις πλατείες Εξαρχείων και Κολωνακίου, παρά την ύπαρξη κοντινών σταθμών, έχουν προσθέσει ένα επιπλέον εμπόδιο, οδηγώντας σε κοπή δέντρων και τη δημιουργία “περιοχών αστικής ερήμου” με την επικράτηση σχεδιαστικής πρότασης που βασίζεται σε πλάκες και διακοσμητική φύτευση.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, αφορά τις σχολικές υποδομές. Ο αριθμός των σχολικών μονάδων στο κέντρο της Αθήνας έχει μειωθεί δραματικά, όπως και οι θέσεις στους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Το Κολωνάκι αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη δομών δημόσιας προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ενώ δεν υπάρχει πια Γυμνάσιο-Λύκειο, καθώς τα υπάρχοντα μετατράπηκαν σε Πειραματικά. Στα Εξάρχεια, παρά την ύπαρξη δύο Δημοτικών σχολείων, υπάρχει μόνο ένα Γυμνάσιο και κανένα Λύκειο.
Η περίπτωση των παιδικών σταθμών Εξαρχείων αναδεικνύει την κρισιμότητα της κατάστασης. Γονείς ενημερώθηκαν ότι δεν θα υπήρχαν επαρκείς θέσεις για επανεγγραφή, ενώ προβλεπόταν το κλείσιμο ενός εκ των τριών σταθμών. Η συγκρότηση της Συνέλευσης Γονέων Παιδικών Σταθμών Εξαρχείων οδήγησε σε παρεμβάσεις και συναντήσεις με αρμόδιους. Η Καλλιόπη Γιαννοπούλου, πρόεδρος του Δημοτικού Βρεφοκομείου Αθηνών, επικαλέστηκε την υποχρεωτική προσαρμογή στο Προεδρικό Διάταγμα 99/2017 για τις μειώσεις χωρητικότητας, ενώ τόνισε τη δυσκολία εύρεσης ακινήτων με αυλή στο κέντρο της Αθήνας για τη δημιουργία νέων σταθμών.
Παρά τις δυσκολίες, η πίεση των κατοίκων είχε ως αποτέλεσμα την αύξηση των θέσεων στους παιδικούς σταθμούς της γειτονιάς για την τρέχουσα περίοδο. Η επόμενη δράση της Συνέλευσης, προγραμματισμένη για τις 28 Μαρτίου, στοχεύει στην υπεράσπιση των παιδικών σταθμών και της γειτονιάς, με εκδηλώσεις όπως κουκλοθέατρο και θεατρική παράσταση.