Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η επίδρασή του στα ελληνικά σούπερ μάρκετ
Οι Έλληνες καταναλωτές ανησυχούν, προσαρμόζουν τις δαπάνες τους και επικεντρώνονται σε προσφορές, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Η αβεβαιότητα και η έντονη ανησυχία κυριαρχούν στα ελληνικά σούπερ μάρκετ τις πρώτες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Οι Έλληνες καταναλωτές προσαρμόζουν άμεσα τη συμπεριφορά τους υπό το βάρος των εξελίξεων, όπως καταδεικνύει έρευνα της NielsenIQ που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 9 και 12 Μαρτίου.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 57% των καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες για το μέλλον. Το 13% εκφράζει θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο. Αυτό το κλίμα αποτυπώνεται ξεκάθαρα τόσο στην ψυχολογία των πολιτών όσο και στις πρώτες αντιδράσεις της αγοράς.
Παράλληλα, το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει ήδη προσαρμόσει τις συνήθειές του. Το 35% περιορίζει τις δαπάνες του και το 25% μειώνει τις εξόδους του. Ένα επιπλέον 10% έχει προχωρήσει σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι βασικές ανησυχίες εστιάζονται σε πιθανές ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%), ενώ η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση των τιμών καυσίμων προβληματίζουν το 16% και το 14% αντίστοιχα.
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, παρατηρείται σαφής μετατόπιση προτεραιοτήτων. Πριν την τρέχουσα κρίση, οι καταναλωτές ανησυχούσαν κυρίως για το αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, η ανησυχία διευρύνεται, περιλαμβάνοντας τον φόβο διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και γενικότερης αστάθειας στην αγορά.
Στελέχη της NielsenIQ ανέφεραν κατά τη διάρκεια ημερίδας ότι η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Στην παρούσα φάση, η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με άμεσες και έντονες αντιδράσεις.
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό, καθώς το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόλις τις βασικές ανάγκες, ενώ μόνο το 13% διαπιστώνει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης. Ωστόσο, οι καταναλωτές προσαρμόζονται ενεργά: το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 76% αναζητά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 προσπαθούν συστηματικά να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή. Ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη, μια συμπεριφορά που συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών.
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί, ενώ η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Έτσι, η αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω ανατιμήσεων, σε ένα περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί από διαδοχικές κρίσεις, πανδημίες και πληθωριστικές πιέσεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η αγορά των σούπερ μάρκετ διατηρεί τον όγκο της, αλλά η αξία της αυξάνεται, με τους καταναλωτές να γίνονται ολοένα και πιο προσεκτικοί, να αναζητούν ευκαιρίες και να διαχειρίζονται με αυστηρότητα τα οικονομικά τους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επιταχύνει περαιτέρω αυτή την τάση.