Νέα δεδομένα στον επιμερισμό ΦΠΑ για ακίνητα μικτής χρήσης
Η ΑΑΔΕ αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού, φέρνοντας μεγαλύτερες εκπτώσεις και αναδρομική εφαρμογή για επιχειρήσεις.
Νέες αλλαγές στον τρόπο επιμερισμού του ΦΠΑ για ακίνητα μικτής χρήσης εισάγει απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Ο παλιός τρόπος υπολογισμού, που βασιζόταν στον γενικό συντελεστή pro-rata του κύκλου εργασιών, καταργείται, επιτρέποντας πλέον μεγαλύτερες εκπτώσεις, καθώς ο φόρος θα υπολογίζεται με βάση την πραγματική χρήση των χώρων.
Οι επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα έχαναν μέρος της έκπτωσης, λόγω του μη αντιπροσωπευτικού υπολογισμού με βάση τον τζίρο, αποκτούν τώρα τη δυνατότητα να υπολογίζουν τον ΦΠΑ αναλογικά με την επιφάνεια που χρησιμοποιούν για φορολογητέες ή απαλλασσόμενες υπηρεσίες. Από εδώ και στο εξής, ο επιμερισμός του ΦΠΑ για ακίνητα μικτής χρήσης θα υπολογίζεται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα των χώρων που χρησιμοποιούνται για κάθε δραστηριότητα. Το ποσοστό έκπτωσης ΦΠΑ θα υπολογίζεται ανάλογα με την επιφάνεια που αντιστοιχεί σε δραστηριότητες με δικαίωμα έκπτωσης, εξαιρουμένων των κοινών χώρων. Για τους κοινόχρηστους χώρους, η αναλογία θα παραμένει η ίδια. Σε περίπτωση συνδυασμένων δραστηριοτήτων, θα υπάρχει πρόσθετος επιμερισμός με βάση τον κύκλο εργασιών που δημιουργεί το συγκεκριμένο τμήμα.
Ο νέος τρόπος επιμερισμού επηρεάζει κυρίως επιχειρήσεις με σύνθετες δραστηριότητες και ακίνητα μικτής χρήσης, όπως ιατρικά κέντρα, σχολεία και εταιρείες ακινήτων που συνδυάζουν φορολογητέες και απαλλασσόμενες υπηρεσίες. Η αλλαγή στοχεύει στην ευθυγράμμιση του δικαιώματος έκπτωσης με την πραγματική οικονομική λειτουργία των ακινήτων, αλλά απαιτεί προσεκτική τεκμηρίωση των δεδομένων.
Για να υπαχθούν στο νέο καθεστώς, οι επιχειρήσεις πρέπει να υποβάλουν Αίτηση – Γνωστοποίηση μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, καταθέτοντας τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, όπως την οικοδομική άδεια ή τίτλο κτήσης και αναλυτικά στοιχεία τετραγωνικών μέτρων. Η αρμόδια φορολογική αρχή θα εκδώσει απόφαση έγκρισης εντός 10 ημερών.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να τηρούν διακριτούς λογαριασμούς στα λογιστικά αρχεία για να παρακολουθούν ξεχωριστά τις εισροές για κάθε δραστηριότητα. Σε περίπτωση μεταβολής της χρήσης του ακινήτου, απαιτείται νέα γνωστοποίηση και ενδεχόμενος διακανονισμός ΦΠΑ.
Αξιοσημείωτο είναι ότι παρέχεται η δυνατότητα αναδρομικής εφαρμογής του νέου καθεστώτος για μη παραγεγραμμένες χρήσεις, με προθεσμία υποβολής αίτησης έως τις 30 Απριλίου 2026. Έτσι, επιχειρήσεις που θεωρούν ότι αδικήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια, μπορούν να διεκδικήσουν επιπλέον έκπτωση ή επιστροφή φόρου, εφόσον πληρούν τα κριτήρια.