Η αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους: Μια κρίσιμη διάσταση
Παρά την πρόοδο, το βάρος του χρέους καθιστά την Ελλάδα ευάλωτη στις διεθνείς αυξήσεις επιτοκίων.
Μια μικρή, αλλά σημαντική αύξηση στο κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού δημοσίου χρέους αποκαλύπτεται από το τελευταίο επίσημο Δελτίο του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ). Αυτή η εξέλιξη αναδεικνύει μια παράμετρο που συχνά παραβλέπεται στο δημόσιο διάλογο: όσο μεγαλύτερο είναι το χρέος μιας χώρας, τόσο πιο ακριβά καλείται να πληρώσει ακόμα και την παραμικρή αύξηση των διεθνών επιτοκίων δανεισμού, ακόμα κι αν η οικονομία της αποδίδει καλά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΔΔΗΧ, το μέσο κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, το οποίο περιλαμβάνει τόκους και swaps, παρουσίασε αύξηση στο 1,79% στα τέλη του 2025, έναντι 1,73% έναν χρόνο νωρίτερα. Παρότι η αύξηση μπορεί να φαντάζει ανεπαίσθητη, σε ένα σύνολο χρέους 362,8 δισεκατομμυρίων ευρώ, ακόμη και τα δεκαδικά ψηφία μεταφράζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν σε τομείς όπως η Υγεία, η Παιδεία ή να ελαφρύνουν τον φορολογούμενο.
**Διεθνής Καταιγίδα: «Τσουνάμι» Χρέους και Ακριβά Επιτόκια**
Σε περίοδο παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής αστάθειας, το χρήμα γίνεται ακριβότερο. Το παγκόσμιο χρέος έχει εκτοξευθεί σε δυσθεώρητα ύψη, ξεπερνώντας το 235% του παγκόσμιου ΑΕΠ, ενώ οι κεντρικές τράπεζες διατηρούν τα επιτόκια σε επίπεδα δεκαετιών. Το γεγονός αυτό προσδίδει μεγαλύτερη σημασία στο «καμπανάκι» του ΟΔΔΗΧ, ειδικά για την Ελλάδα, η οποία για δεκαετίες διατηρούσε υψηλή θέση στην Ευρώπη όσον αφορά το χρέος.
Παραδόξως, λόγω των οικονομικών της επιδόσεων και των αξιολογήσεων, η Ελλάδα δανείζεται πλέον φθηνότερα από χώρες όπως η Γαλλία, η Ιταλία, οι ΗΠΑ, ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο. Επιπλέον, η μείωση του χρέους κατά 2,2 δισεκατομμύρια ευρώ το 2025 (σε απόλυτα ποσά και όχι μόνο ως ποσοστό του ΑΕΠ) συνεπάγεται και λιγότερους τόκους σε ευρώ που θα πλήρωνε η χώρα, αν δεν είχε προχωρήσει σε αυτή την απομείωση.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν φωνές που υποστηρίζουν ότι η χώρα θα έπρεπε να μην αποπληρώνει πρόωρα ή να μειώνει τα χρέη της, αλλά αντιθέτως να δανείζεται περαιτέρω για να χρηματοδοτήσει κρατικές επενδύσεις, παροχές και να ενισχύσει την ανάπτυξη. Τα ίδια στοιχεία του ΟΔΔΗΧ, ωστόσο, δείχνουν ότι η τρέχουσα οικονομική κατάσταση και το “μαξιλαράκι” ασφαλείας των 40 δισεκατομμυρίων ευρώ που διαθέτει το δημόσιο, θα του επέτρεπαν θεωρητικά να μην αντλήσει κεφάλαια από τις αγορές για τα επόμενα 3-4 χρόνια.
Στην πράξη, η πλήρης αποφυγή δανεισμού δεν είναι εφικτή, καθώς θα αύξανε την έκθεση του χρέους στα υψηλά επιτόκια. Ωστόσο, η φόρτωση του χρέους με νέα δάνεια και ελλείμματα για κρατικές δαπάνες «για όλους και για όλα» πρέπει να αποφεύγεται. Παρότι η Ελλάδα έχει ξεπεράσει τις χειρότερες επιδόσεις της Ευρώπης και δανείζεται φθηνότερα από πολλούς, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι σε εποχές κρίσης, όλες οι χώρες, χωρίς εξαίρεση, δανείζονται πολύ ακριβότερα. Το 3,36% που πληρώνει σήμερα η χώρα μας είναι ουσιαστικά τριπλάσιο από τα επιτόκια που κατέβαλλε πριν από δεκαετίες.
Αν στις αρχές του 2026, η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου κυμαίνεται γύρω στο 3,36%, ενώ η Γαλλία δανείζεται με 3,49%, η Ιταλία με 3,44% και οι ΗΠΑ και η Βρετανία με πάνω από 4%, αυτό αποτελεί όχι μόνο μια τεράστια επιτυχία, αλλά και μια βαριά ευθύνη διαχείρισης και σταθερότητας για το μέλλον της χώρας, λαμβάνοντας υπόψη τα περασμένα δεινά και αποτρέποντας νέες γενιές από το να βιώσουν παρόμοιες δυσκολίες.