Αβεβαιότητα στο Ιράν: Πέντε σενάρια για το τέλος του πολέμου
Ενώ οι δηλώσεις Τραμπ και η αβεβαιότητα για τη στρατηγική των ΗΠΑ προκαλούν σύγχυση, το Axios αναλύει τις πιθανές εκβάσεις της σύγκρουσης.
Η αβεβαιότητα γύρω από τη στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο με το Ιράν βαθαίνει, καθώς οι αντικρουόμενες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και στελεχών του Πενταγώνου δημιουργούν σύγχυση σε συμμάχους, αγορές και μέλη του Κογκρέσου σχετικά με το πότε και πώς θα μπορούσε να τερματιστεί η σύγκρουση. Καθώς ο πόλεμος παρατείνεται χωρίς σαφή ορίζοντα λήξης, οι οικονομικές πιέσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών αυξάνονται, ενώ η διεθνής αστάθεια βαθαίνει. Αυτή η κατάσταση ενδέχεται να επιβαρύνει πολιτικά τον Τραμπ, ιδιαίτερα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Σε συνάντηση με Ρεπουμπλικανούς, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη επικρατήσει στρατιωτικά, προσθέτοντας ωστόσο ότι «δεν έχουμε κερδίσει αρκετά». Λίγες ώρες νωρίτερα, είχε δηλώσει στο CBS News ότι ο πόλεμος είναι «πολύ ολοκληρωμένος, σχεδόν τελειωμένος». Αντιθέτως, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ προειδοποίησε ότι η Τρίτη «θα είναι η πιο έντονη ημέρα επιθέσεων μέχρι τώρα».
Το Axios παρουσιάζει πέντε πιθανά σενάρια για το πώς θα μπορούσε να ολοκληρωθεί η σύγκρουση με το Ιράν:
1. **Εκεχειρία μέσω διαπραγμάτευσης και νέα πυρηνική συμφωνία:** Η παύση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του Τραμπ. Λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος, ΗΠΑ και Ιράν είχαν πραγματοποιήσει τρεις γύρους έμμεσων συνομιλιών στη Γενεύη, ωστόσο η αμερικανική πλευρά κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Τεχεράνη δεν αντιμετώπιζε σοβαρά την προοπτική συμφωνίας. Ο Τραμπ δήλωσε ότι νέος γύρος διαπραγματεύσεων παραμένει «πιθανός», αν και εξέφρασε δυσαρέσκεια για την επιλογή του σκληροπυρηνικού Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως διαδόχου του πατέρα του. Μεσολαβητές από το Ομάν είχαν αναφέρει ότι η Τεχεράνη είχε δεχθεί να μην αποθηκεύει εμπλουτισμένο ουράνιο και ότι μια συμφωνία ειρήνης ήταν «κοντά». Η επίδραση του πολέμου σε αυτές τις προοπτικές παραμένει άγνωστη.
2. **Το λεγόμενο «μοντέλο Βενεζουέλας»:** Ο Τραμπ έχει αναφερθεί στη Βενεζουέλα ως πιθανό παράδειγμα για το Ιράν. Τη Δευτέρα, υποστήριξε ότι η Τεχεράνη «έκανε μεγάλο λάθος» επιλέγοντας τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και άφησε να εννοηθεί ότι ο νέος ανώτατος ηγέτης ίσως δεν παραμείνει για μεγάλο διάστημα στην εξουσία. Αναλυτές, ωστόσο, επισημαίνουν περιορισμούς στη σύγκριση, καθώς το πολιτικό σύστημα του Ιράν λειτουργεί διαφορετικά, έχοντας επιβιώσει για σχεδόν μισό αιώνα μέσα από κυρώσεις, πολέμους και εσωτερικές αναταραχές, στηριζόμενο σε ένα πλέγμα θεσμών σχεδιασμένο να αντέχει πέρα από οποιονδήποτε ηγέτη.
3. **Λαϊκή εξέγερση και πτώση του καθεστώτος:** Το ενδεχόμενο εσωτερικής κατάρρευσης δεν αποκλείεται. Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει πεθάνει, η οικονομία βρίσκεται σε κρίση και λίγο πριν τον πόλεμο σημειώθηκαν οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις από την επανάσταση του 1979. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου παρουσίασε τις επιθέσεις ως προσπάθεια δημιουργίας «συνθηκών ώστε ο γενναίος ιρανικός λαός να πάρει τη μοίρα του στα χέρια του». Ωστόσο, η ιρανική αντιπολίτευση δεν διαθέτει ενιαία ηγεσία ούτε οργανωμένο μηχανισμό. Παράλληλα, η υποστήριξη κουρδικών δυνάμεων από το Ισραήλ εγκυμονεί κινδύνους, όπως το ενδεχόμενο εμφυλίου πολέμου, παρόμοιου με αυτόν που έπληξε τη Συρία.
4. **Επιχείρηση ειδικών δυνάμεων κατά του πυρηνικού αποθέματος:** Ένα ακόμη σενάριο αφορά την αποστολή ειδικών δυνάμεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν με στόχο την κατάληψη ή την καταστροφή του αποθέματος υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Σε αυτή την περίπτωση, ο πόλεμος θα μπορούσε να τερματιστεί μέσω της φυσικής εξάλειψης της πυρηνικής απειλής, αν και μια τέτοια επιχείρηση θα απαιτούσε ανάπτυξη στρατευμάτων σε μια χώρα που διαθέτει βαλλιστικούς πυραύλους.
5. **Ο Τραμπ ανακοινώνει νίκη και αποχωρεί:** Στο τελευταίο σενάριο, ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε να κρίνει ότι οι ιρανικές δυνατότητες έχουν αποδυναμωθεί σημαντικά, να ανακοινώσει μια ιστορική νίκη και να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη σύγκρουση, ανεξάρτητα από την πλήρη επίλυση της πολιτικής κατάστασης στην Τεχεράνη. Οι αγορές φαίνεται να προεξοφλούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο, καθώς το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης απειλεί να εξελιχθεί σε σοβαρό πολιτικό πρόβλημα για τον πρόεδρο. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει ότι αν αναλάβει την εξουσία στο Ιράν ο «λάθος» ηγέτης, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιστρέψουν στον πόλεμο «σε πέντε χρόνια». Οποιαδήποτε ολοκλήρωση της επιχείρησης ενδέχεται να απαιτεί τη συγκατάθεση του Ισραήλ, το οποίο έχει δεσμευτεί να εξαλείψει την ιρανική πυρηνική απειλή, με ή χωρίς τη στήριξη της Ουάσινγκτον.
Σύμφωνα με το Axios, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι όπως ο πόλεμος ξεκίνησε αιφνιδιαστικά, έτσι θα μπορούσε και να τερματιστεί.