Η στρατηγική επίσκεψη Μόντι στο Ισραήλ: Συνεργασία σε τεχνολογία, άμυνα και γεωπολιτικές αναδιατάξεις

Σε μια επίσκεψη που αναμένεται να αναδιατάξει τις συμμαχίες σε μια εκτεταμένη περιοχή, από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Ινδικό Ωκεανό, ο Ινδός πρωθυπουργός Ναρέντρα Μόντι έφτασε στο Ισραήλ. Στόχος της επίσκεψης είναι η εδραίωση της στενής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών στους τομείς των νέων τεχνολογιών, της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και των αμυντικών εξοπλισμών.

Ο Ν. Μόντι, επιλέγοντας να ενισχύσει και να εμπεδώσει τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, παρά την κριτική που δέχεται από άλλες χώρες του Παγκόσμιου Νότου λόγω της στάσης τους απέναντι στο Τελ Αβίβ και την κατάσταση στη Γάζα, στέλνει παράλληλα μηνύματα και σε άλλες κατευθύνσεις. Αυτά τα μηνύματα έρχονται στον απόηχο της αναταραχής που έχει προκαλέσει ο Πρόεδρος Τραμπ, αλλά και της εμπειρίας από την «επιχείρηση Sindoor» πριν από έναν χρόνο απέναντι στο Πακιστάν.

Η Ινδία δεν προτίθεται να χάσει την ευκαιρία της διασύνδεσής της με τη Δύση μέσω του IMEC, λόγω των περιφερειακών φιλοδοξιών και ανταγωνισμών των κρατών της περιοχής. Επιπλέον, δεν επιθυμεί να αφήσει το στρατηγικό πλεονέκτημα της ανεπτυγμένης τεχνολογίας στους εξοπλισμούς στο Πακιστάν, με τη βοήθεια της Κίνας, ενώ ο παραδοσιακός της αντίπαλος κινείται ήδη απειλητικά, ρίχνοντας τα «δίχτυα» του στο Ριάντ και στην Άγκυρα.

Η επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού στο Ισραήλ πραγματοποιείται την ώρα που ο Βενιαμίν Νετανιάχου επιδιώκει να διαμορφώσει ένα νέο δόγμα για το Ισραήλ, εστιάζοντας στην ασφάλεια, την οικονομία και τη διασυνδεσιμότητα. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δημοσιοποίησε το όραμά του για τη δημιουργία ενός συστήματος συμμαχιών, υπό μορφή «Εξαγώνου», γύρω ή εντός της Μέσης Ανατολής. Αυτό το «Εξάγωνο» θα περιλαμβάνει την Ινδία, αραβικά κράτη, αφρικανικές χώρες, μεσογειακές χώρες (όπως η Ελλάδα και η Κύπρος) και ασιατικά κράτη.

Στόχος, όπως δήλωσε, είναι «η δημιουργία ενός άξονα κρατών που αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο την πραγματικότητα, τις προκλήσεις και τους στόχους απέναντι στους ριζοσπαστικούς άξονες». Αναφερόμενος στον αναδυόμενο ριζοσπαστικό σουνιτικό άξονα, ο Νετανιάχου υπαινίχθηκε τις διεργασίες των τελευταίων μηνών, όπου η Τουρκία και το Πακιστάν βρίσκονται σε στενή επαφή, προσπαθώντας να προσεταιριστούν τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, με πιθανό μελλοντικό στόχο τη δημιουργία ενός «σουνιτικού ΝΑΤΟ». Ένας τέτοιος μηχανισμός θα συνδύαζε την πυρηνική ισχύ του Πακιστάν, την οικονομική ισχύ της Σαουδικής Αραβίας, τη στρατιωτική και διπλωματική ισχύ της Τουρκίας και την κρίσιμη θέση της Αιγύπτου στον μουσουλμανικό κόσμο.

Το Ριάντ έχει ήδη συνάψει διμερή συμφωνία με το Πακιστάν, η οποία, σύμφωνα με δημοσιεύματα, περιλαμβάνει την επέκταση της πυρηνικής ομπρέλας για την κάλυψη της Σαουδικής Αραβίας σε περίπτωση απειλής. Ένας τέτοιος άξονας αποτελεί απειλή όχι μόνο για το Ισραήλ αλλά και για την ίδια την Ινδία, ενώ κινδυνεύει να θέσει υπό αμφισβήτηση μεγάλα έργα διασύνδεσης της Ασίας με την Ευρώπη.

Κατά την επίσκεψη Μόντι στο Ισραήλ, η συνεργασία στις νέες τεχνολογίες, στην ΤΝ και στα εξοπλιστικά βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας. Αυτό λαμβάνει χώρα υπό το πρίσμα της πρόσφατης απόφασης της Ινδίας να διπλασιάσει τις επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες, με τις αμυντικές δαπάνες να φθάνουν τα 93,5 δισ. δολάρια για το οικονομικό έτος 2026-2027.

Σύμφωνα με ισραηλινά ΜΜΕ, ο προϋπολογισμός αυτός πρέπει να ιδωθεί υπό το πρίσμα της Επιχείρησης «Sindoor» (Μάιος 2025), η οποία επικύρωσε τη στροφή της Ινδίας προς την «ακριβή κρατική στρατηγική» (precision statecraft). Η επιχείρηση αυτή απέδειξε ότι η ολοκληρωμένη πληροφόρηση, τα οπλισμένα μη επανδρωμένα εναέρια οχήματα (UAV) και τα συστήματα πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης (ISR) με ΤΝ μπορούν να επιφέρουν κόστος στους αντιπάλους, χωρίς να προκαλέσουν πλήρη πυρηνική κλιμάκωση.

Αυτή η επιλογή ανοίγει τον δρόμο όχι μόνο για την προμήθεια εξοπλισμών, αλλά κυρίως για τη σύμπραξη της ινδικής με την ισραηλινή αμυντική βιομηχανία. Το Νέο Δελχί έχει προωθήσει τα προγράμματα «Make in India» και «Self Reliance», τα οποία απαιτούν σημαντικότερο ποσοστό τοπικής παραγωγής (περίπου 50%-60% της συμφωνίας). Ο ισραηλινός αμυντικός τομέας διαθέτει σοβαρό πλεονέκτημα, προσφέροντας αλγορίθμους δοκιμασμένους σε πραγματικές συνθήκες μάχης.

Καθώς η Ινδία επιδιώκει την ενσωμάτωση ΤΝ και στους τρεις κλάδους των Ενόπλων Δυνάμεων, η «μάχιμη τεχνητή νοημοσύνη» του Ισραήλ αποκτά σημαντικό προβάδισμα έναντι άλλων αμυντικών βιομηχανιών. Η επικείμενη επίσκεψη του Μόντι αναμένεται να επικεντρωθεί στη δημιουργία κοινών κέντρων αριστείας στην ΤΝ, όπου ισραηλινό λογισμικό θα ενσωματώνεται σε υλικό ινδικής κατασκευής, ικανοποιώντας έτσι τις τεχνικές ανάγκες της Ινδίας και την πολιτική επιλογή για αυτάρκεια.

Με περίπου 16,5 δισ. δολάρια να δεσμεύονται για εγχώρια παραγωγή, οι ισραηλινές εταιρείες κινούνται ήδη προς τη συμπαραγωγή. Η σύμπραξη με τον ιδιωτικό τομέα και εταιρείες όπως οι ινδικοί κολοσσοί Tata Group, Larsen & Toubro και Bharat Forge δεν είναι απλώς επιλογή, αλλά αναγκαιότητα, καθώς οι ισραηλινές εταιρείες καλούνται να ενσωματώσουν αισθητήρες, ραντάρ και συστήματα ΤΝ σε πλατφόρμες ινδικής ιδιοκτησίας.

Ο Ν. Μόντι, με την ομιλία του στην Κνεσέτ, αναμένεται να καταθέσει το δικό του όραμα για τη στρατηγική συνεργασία με το Ισραήλ και τον αντίκτυπό της σε αυτή τη μεγάλη γεωγραφική ζώνη, από τη Μεσόγειο έως την Ασία. Όλοι αναμένουν τα μηνύματα που θα στείλει ο ηγέτης της πολυπληθέστερης χώρας του κόσμου.