Η Οσκαρική Ολίβια Κόλμαν στο επίκεντρο κριτικής για δηλώσεις περί ταυτότητας φύλου

Η βραβευμένη με Όσκαρ ηθοποιός Ολίβια Κόλμαν βρέθηκε αντιμέτωπη με δημόσια κριτική μετά από συνεντεύξεις της σχετικά με την ταυτότητα φύλου και την αντίληψή της για τον εαυτό της εντός του γάμου της με τον Ed Sinclair. Αφορμή στάθηκαν οι δηλώσεις της ότι «πάντα ένιωθε κάπως non-binary» και ότι συχνά περιγράφει τον εαυτό της ως «ομοφυλόφιλο άνδρα» στη σχέση τους. Αυτή η τοποθέτηση προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από τη σκωτσέζικη λεσβιακή συλλογικότητα, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της Daily Mail.

Η κριτική εκφράστηκε μέσω μιας ανοιχτής επιστολής από την ομάδα «Φανταστικές Λεσβίες», η οποία χαρακτήρισε τα λόγια της Κόλμαν «βαθιά οδυνηρά» και υποστήριξε ότι «εξισώνουν εμπειρίες που δεν είναι ισότιμες». Η συλλογικότητα τόνισε ότι τέτοιες δηλώσεις, όταν προέρχονται από ετερόφυλα άτομα, μπορεί να αποδυναμώσουν τον αγώνα και τις εμπειρίες ανθρώπων που έχουν βιώσει πραγματικό κοινωνικό αποκλεισμό λόγω του σεξουαλικού τους προσανατολισμού.

Στην επιστολή υπογραμμίζεται ότι για πολλές λεσβίες και ομοφυλόφιλους, η ταυτότητα δεν είναι απλώς μια ετικέτα, αλλά μια δύσκολη διαδρομή γεμάτη φόβο, εσωτερικές συγκρούσεις και συχνά ρήξεις με την οικογένεια, τις θρησκευτικές κοινότητες ή το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Αντίθετα, επισημαίνεται ότι η ετεροφυλοφιλία λειτουργεί εντός ενός κυρίαρχου πλαισίου που επιβεβαιώνεται και ενισχύεται συνεχώς από τα ΜΜΕ και τους κοινωνικούς θεσμούς. «Οι περισσότεροι ετερόφυλοι δεν χρειάζεται ποτέ να “δηλώσουν” ποιοι είναι, ούτε να δικαιολογήσουν τις σχέσεις ή τις οικογένειές τους», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η χρονική στιγμή της αντίδρασης συνδέεται άμεσα με την εμφάνιση της Κόλμαν στην ταινία “Jimpa”, σε σκηνοθεσία Sophie Hyde. Η ταινία, μια ημι-αυτοβιογραφική εξερεύνηση της γονεϊκότητας, της queer ταυτότητας και των οικογενειακών δεσμών, παρουσιάζει την Κόλμαν στον ρόλο της Hannah, μιας μητέρας που ταξιδεύει με την οικογένειά της στο Άμστερνταμ για να επισκεφθεί τον γκέι πατέρα της, Jim (τον οποίο υποδύεται ο John Lithgow). Ο Jim, ή «Jimpa», ζει ελεύθερα στην ολλανδική πρωτεύουσα και ενθαρρύνει τη non-binary εγγονή του να γνωρίσει την queer κουλτούρα της πόλης.

Η απόφαση της εγγονής να παραμείνει στο Άμστερνταμ για έναν χρόνο, αναγκάζει την Hannah να επανεξετάσει τον ρόλο της ως μητέρα, αλλά και τις δικές της βεβαιότητες. Σε προηγούμενες συνεντεύξεις της σε μέσα όπως το Them και το Variety, η Κόλμαν είχε μιλήσει ανοιχτά για τη δυσφορία της απέναντι στους παραδοσιακούς ρόλους φύλου, δηλώνοντας ότι «ποτέ δεν ένιωσε πραγματικά θηλυκή» και ότι αισθάνεται «στο σπίτι της» όταν περιγράφει τον εαυτό της με πιο ρευστούς όρους.

Η ομάδα που υπέγραψε την επιστολή διευκρινίζει ότι ο στόχος της δεν είναι η προσωπική επίθεση στην ηθοποιό, αλλά η ανάδειξη του πόνου που μπορεί να προκληθεί από την εξομοίωση εμπειριών που δεν φέρουν το ίδιο κοινωνικό βάρος. «Για πολλούς, το να είσαι γκέι απαιτούσε θάρρος, αντοχή και θυσίες με τρόπους που η ετερόφυλη ζωή δεν χρειάστηκε ποτέ», καταλήγει η επιστολή. Η συζήτηση που προκλήθηκε γύρω από τις δηλώσεις της Κόλμαν υπογραμμίζει για άλλη μια φορά τα όρια ανάμεσα στην προσωπική έκφραση, την ταυτότητα φύλου και την κοινωνική εμπειρία, καθώς και τη λεπτή ισορροπία μεταξύ ενσυναίσθησης και ακούσιας υποτίμησης των βιωμάτων των άλλων.