Η ΑΑΔΕ ξεσκεπάζει “αχυράνθρωπους” και τρία μεγάλα κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος
Με καινοτόμες μεθόδους ανάλυσης δεδομένων, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων εντόπισε οργανωμένες ομάδες που λυμαίνονταν την αγορά, αφήνοντας χρέη 24 εκατομμυρίων ευρώ.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αποκάλυψε πλήθος νέων πληροφοριών και στοιχείων σχετικά με τα οργανωμένα κυκλώματα οικονομικού εγκλήματος που εξάρθρωσε την περασμένη εβδομάδα. Τα κυκλώματα αυτά, εκμεταλλευόμενα τη χρήση «αχυρανθρώπων», διαχειρίζονταν δεκάδες εικονικές επιχειρήσεις, κυρίως στους κλάδους της εστίασης και της διασκέδασης.
Σε μια εκτενή, πολυσέλιδη παρουσίαση, η ΑΑΔΕ περιγράφει την επιχείρηση με την κωδική ονομασία «Αχυράνθρωποι», η οποία οδήγησε στον εντοπισμό τριών μεγάλων κυκλωμάτων. Αυτά τα κυκλώματα είχαν αφήσει πίσω τους συνολικές οφειλές που ξεπερνούν τα 24 εκατομμύρια ευρώ σε φόρους και εισφορές.
**Αφετηρία οι έλεγχοι στην Αττική**
Οι πρώτες ενδείξεις για ύποπτη δραστηριότητα εντοπίστηκαν στην Αττική, όπου ξεκίνησε μια συντονισμένη επιχείρηση μεικτών κλιμακίων ελέγχου και είσπραξης της ΑΑΔΕ σε επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης. Οι ελεγκτές εστίασαν στη συμμόρφωση με την εργατική νομοθεσία, στη νομιμότητα της διακίνησης αλκοολούχων ποτών και στην τήρηση των υποχρεώσεων καταχώρισης στο Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.
Ιδιαίτερο εύρημα αποτέλεσε το γεγονός ότι η λειτουργία αλυσίδων καταστημάτων γινόταν μέσω διαφορετικών νομικών οντοτήτων, αντί για ένα ενιαίο νομικό πρόσωπο. Κατά τους ελέγχους, κατέστη δυσχερής η εξακρίβωση της πραγματικής διοίκησης και εκμετάλλευσης των επιχειρήσεων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, είχαν δηλωθεί ως νόμιμοι εκπρόσωποι μη ταυτοποιήσιμα πρόσωπα, τα οποία δεν εντοπίζονταν στο Μητρώο της ΑΑΔΕ.
Επιπλέον, καταθέσεις εργαζομένων αποκάλυψαν ότι αγνοούσαν τον πραγματικό ιδιοκτήτη, λάμβαναν οδηγίες τηλεφωνικά από άγνωστα άτομα και παρέδιδαν τις εισπράξεις σε άγνωστους, κατόπιν υποδείξεων από άτομα που σχετίζονταν με την εταιρία.
**Νέα μεθοδολογία ελέγχων και ανάλυση δεδομένων**
Η επιτυχής εξάρθρωση των κυκλωμάτων δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την υιοθέτηση μιας καινοτόμου προσέγγισης από την ΑΑΔΕ. Μέσω της ανάλυσης μεγάλων όγκων δεδομένων, διασυνδέσεων και πληροφοριών, η Αρχή κατάφερε να προβεί σε στοχευμένη κατανομή πόρων, εντοπισμό κρίσιμων εταιρικών διαδρομών και ιεράρχηση υποσυνόλων για περαιτέρω ελέγχους.
Η τεχνολογικά καινοτόμος μεθοδολογία της ΑΑΔΕ περιλάμβανε τρία βασικά στάδια:
1. **Σχηματοποίηση και τεχνική αποτύπωση δεδομένων του δικτύου:** Δημιουργία δικτυακών διαγραμμάτων των σχέσεων μεταξύ των οντοτήτων.
2. **Εντοπισμός δυαδικών σχέσεων:** Καταγραφή της ύπαρξης ή μη σχέσης μεταξύ διαφορετικών οντοτήτων.
3. **Εφαρμογή της μετρικής Jaccard:** Ποσοτικοποίηση της ομοιότητας και της έντασης των σχέσεων μεταξύ των εμπλεκομένων.
Η μέθοδος αυτή, που μετέτρεψε τον μεγάλο όγκο διοικητικών πληροφοριών σε δομημένη εικόνα δικτύου, οδήγησε σε δικτυακή απεικόνιση των κυκλωμάτων, επιτρέποντας την ομαδοποίηση των εμπλεκομένων και την προτεραιοποίηση των ελεγκτικών ενεργειών.
**Τρία στάδια επεξεργασίας και η δομή της απάτης**
Η ανάλυση εφαρμόστηκε σε 380 νομικά πρόσωπα, οδηγώντας στον εντοπισμό 205 φυσικών προσώπων που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες, μέτοχοι, εταίροι ή νόμιμοι εκπρόσωποι. Η επεξεργασία ακολούθησε τρία στάδια: αποτύπωση δυαδικών σχέσεων, ποσοτικοποίηση με δείκτη Jaccard και δικτυακή απεικόνιση.
Το μοντέλο δράσης των κυκλωμάτων περιλάμβανε τη συσσώρευση οφειλών σε νομικά πρόσωπα, την αδρανοποίηση ή διακοπή λειτουργίας τους χωρίς σαφή δήλωση παύσης, και τη συνεχή διαδοχή της δραστηριότητας από παλαιά σε νέα νομικά πρόσωπα, συχνά στην ίδια ή γειτονική διεύθυνση. Με αυτόν τον τρόπο, οι πραγματικοί δικαιούχοι συνέχιζαν ανενόχλητοι την επιχειρηματική τους δραστηριότητα, αφήνοντας πίσω τους εικονικές εταιρείες με τεράστιες οφειλές.
**Αποκάλυψη τριών κυκλωμάτων**
Η ανάλυση ανέδειξε σταθερά πρότυπα επαναλαμβανόμενης συνύπαρξης σε εταιρικά σχήματα, αποκαλύπτοντας τρία επιμέρους κυκλώματα:
1. **Κύκλωμα Α:** Το μεγαλύτερο, περιλάμβανε 87 εταιρείες με συνολικές οφειλές 17.561.533 ευρώ (11.396.587 σε φόρους και 6.164.946 σε εισφορές ΕΦΚΑ).
2. **Κύκλωμα Β:** Το δεύτερο σε μέγεθος, εκτεινόταν σε 61 εταιρείες με συνολικές οφειλές 3.601.747 ευρώ (1.790.875 σε φόρους και 1.810.472 σε εισφορές ΕΦΚΑ).
3. **Κύκλωμα Γ:** Το μικρότερο, περιλάμβανε 45 εταιρείες με συνολικές οφειλές 3.446.586 ευρώ (2.416.466 σε φόρους και 1.030.120 σε εισφορές ΕΦΚΑ).
Η καινοτόμος μεθοδολογία της ΑΑΔΕ είναι πλέον αναπαραγώγιμη και μπορεί να αξιοποιηθεί σε μελλοντικές υποθέσεις παρόμοιας φύσης.