Η Ελλάδα ξεπέρασε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στη νεανική ανεργία
Ιστορική στιγμή για τη χώρα, με τα ποσοστά των νέων ανέργων να υποχωρούν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ για πρώτη φορά από το 2000.
Η νεανική ανεργία στην Ελλάδα, για πρώτη φορά στην ιστορία καταγραφής δεδομένων, υποχώρησε κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Δεκέμβριο. Η αξιοσημείωτη αυτή εξέλιξη, η οποία σηματοδοτεί μια σημαντική σύγκλιση, επιτεύχθηκε κυρίως κατά την τελευταία εξαετία, με ιδιαίτερη δυναμική να αναπτύσσεται μετά τη λήξη της πανδημίας.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat, η ανεργία για την ηλικιακή ομάδα 15-24 ετών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο στο 13%. Αυτό σημαίνει μια μείωση 9,3 μονάδων σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2024, ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ βρισκόταν στο 14,7%. Τα στοιχεία αυτά, που δημοσιεύτηκαν στα τέλη Ιανουαρίου, επιβεβαιώνουν ότι είναι η πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2000, οπότε άρχισε η συλλογή δεδομένων, που η Ελλάδα καταγράφει καλύτερη επίδοση από τον μέσο όρο των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, το χάσμα εις βάρος της χώρας μας είχε φτάσει έως και τις 37,5 μονάδες.
Η ανάλυση των στοιχείων από το σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» καταδεικνύει επίσης ότι μεταξύ 2019 και 2025, οι ιδιωτικοί υπάλληλοι έως 24 ετών αυξήθηκαν κατά 64.900 άτομα. Αν ληφθεί υπόψη ότι κατά την ίδια περίοδο δημιουργήθηκαν περίπου 563.000 νέες θέσεις εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, αυτό υποδηλώνει ότι το 11,5% των προσληφθέντων αφορούσε νέους εργαζομένους.
Το ιστορικό της ελληνικής «επιστροφής» στη νεανική απασχόληση είναι εντυπωσιακό. Το χειρότερο σημείο καταγράφηκε τον Μάιο του 2013, όταν η νεανική ανεργία στην Ελλάδα έφτασε στο δυσθεώρητο ποσοστό του 62,5%, έναντι 25% στην ΕΕ. Ο δείκτης για τη χώρα μας παρέμεινε πάνω από το 40% έως τα μέσα του 2018, ως αποτέλεσμα της παρατεταμένης αβεβαιότητας και του χαμηλού ρυθμού ανάπτυξης, με την Ελλάδα να βρίσκεται σταθερά στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των μελών της ΕΕ, με μόνο «ανταγωνιστή» την Ισπανία.
Το καλοκαίρι του 2019, το ποσοστό της ανεργίας των νέων κυμαινόταν μεταξύ 37% και 38%. Ωστόσο, το ξέσπασμα της πανδημίας πάγωσε την οικονομική δραστηριότητα. Από τα τέλη του 2022, με την αποκλιμάκωση των συνεπειών της υγειονομικής κρίσης, η νεανική ανεργία άρχισε να μειώνεται ξανά.
Με την οικονομία να ανακάμπτει και τις επενδύσεις να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο, το ποσοστό των ανέργων ηλικίας 15 έως 24 ετών έπεσε κάτω από το «φράγμα» του 20% το 2024. Αυτή η δυναμική συνεχίστηκε το 2025, ιδίως προς το τέλος του έτους, καθώς τους τελευταίους μόλις τρεις μήνες, ο δείκτης υποχώρησε κατά σχεδόν οκτώ μονάδες. Παρά τις αναμενόμενες εποχικές διακυμάνσεις στην αγορά εργασίας, η συρρίκνωση της ανεργίας στις ηλικίες έως 24 ετών χαρακτηρίζεται ως βαθιά και συστηματική.
Μελετητές και παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι, πέραν της αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας, ένα σύνολο πολιτικών έχει συμβάλει στην τόνωση της απασχόλησης των νέων. Σημαντικό ρόλο έπαιξε η σωρευτική μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 5,4 μονάδες από το 2019, καθώς και η ευρεία εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας, η οποία επιτρέπει τη δήλωση εργατοωρών που προηγουμένως δεν καταγράφονταν. Οι ίδιες πηγές τόνισαν ότι οι νέοι εργαζόμενοι είναι συχνά οι πιο ευάλωτοι σε κακές εργοδοτικές πρακτικές, όπως οι αδήλωτες υπερωρίες.
Δύο επιπλέον παράγοντες που συνέβαλαν στην αύξηση των προσλήψεων στα τέλη του προηγούμενου έτους ήταν οι φοροελαφρύνσεις που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ. Αυτές οι ελαφρύνσεις είναι ιδιαίτερα ευνοϊκές για απασχολούμενους έως 25 ετών, καθώς «εγγυώνται μηδενική φορολόγηση για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ».
Ανώτερο στέλεχος του λιανεμπορίου υπογράμμισε την ταχύτητα με την οποία αποκλιμακώθηκε η νεανική ανεργία στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι οι «ουλές» στην αγορά εργασίας συνήθως απαιτούν περισσότερο χρόνο για να επουλωθούν.
Η ραγδαία μείωση των νέων ανέργων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είναι εμφανής και στη σύγκριση με την Ισπανία. Ενώ οι δύο χώρες ήταν «συνοδοιπόροι» κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, από το 2023 η Ελλάδα έχει πλέον ξεπεράσει καθαρά τους Ίβηρες. Ενδεικτικά, τον περασμένο Δεκέμβριο, η νεανική ανεργία στην Ισπανία μετρήθηκε στο 23,4%, ποσοστό δηλαδή πάνω από 10 μονάδες χειρότερο από ό,τι στη χώρα μας.