Επανέρχεται το πρόγραμμα στήριξης μικρών αγροτικών εκμεταλλεύσεων
Εξετάζεται νέα παρέμβαση με στόχο την ενίσχυση των οικογενειακών αγροκτημάτων, με πιθανά ποσά και κριτήρια ένταξης.
Η συζήτηση γύρω από ένα νέο πρόγραμμα στήριξης για τις μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις αποκτά νέα δυναμική, καθώς οι ελληνικές αρχές επανεξετάζουν σοβαρά το ενδεχόμενο προκήρυξης μιας σχετικής παρέμβασης. Εφόσον το σχέδιο υλοποιηθεί, είναι πιθανό να αποκτήσει και πολιτικό βάρος, ενσωματώνοντας την ευρύτερη προεκλογική ατζέντα της κυβέρνησης. Το μέτρο αυτό, που μπορεί να συνδεθεί με ένα νέο «Μέτρο 23», στοχεύει στην ενίσχυση των μικρών και οικογενειακών εκμεταλλεύσεων.
**Δυνητικοί δικαιούχοι και υποχρεώσεις**
Το τεχνικό δελτίο της προτεινόμενης δράσης αναμένεται να παρουσιάζει σημαντικές ομοιότητες με το πρόγραμμα Νέων Αγροτών. Συγκεκριμένα, προβλέπεται η υποβολή ενός ρεαλιστικού επιχειρηματικού σχεδίου (business plan) με χρονικό ορίζοντα υλοποίησης από τρία έως πέντε έτη. Επίσης, θα τίθενται δεσμεύσεις για αύξηση του μεγέθους της αγροτικής εκμετάλλευσης, βασιζόμενες στην Τυπική Απόδοση, καθώς και υποχρέωση παραμονής στο αγροτικό επάγγελμα για σημαντικό χρονικό διάστημα, με ταυτόχρονη κατοχύρωση του καθεστώτος του κατ’ επάγγελμα αγρότη.
**Κριτήρια ένταξης και ύψος ενίσχυσης**
Κεντρικό ρόλο για την ένταξη στο πρόγραμμα θα διαδραματίζει η Τυπική Απόδοση, η οποία θα καθορίζει εάν μια εκμετάλλευση χαρακτηρίζεται ως μικρή. Εκτιμάται ότι ένα εύρος μεταξύ 8.000 και 12.000 ευρώ θα μπορούσε να οριστεί ως κριτήριο, καθώς το όριο των 12.000 ευρώ ισχύει ήδη για τα προγράμματα Νέων Αγροτών και Σχεδίων Βελτίωσης. Σημειώνεται ότι ο μέσος όρος Τυπικής Απόδοσης των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων στην Ελλάδα ανέρχεται στα 7.131 ευρώ, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat.
Σε ό,τι αφορά το ύψος της ενίσχυσης, αυτό αναμένεται να διαφοροποιείται από αυτό του προγράμματος Νέων Αγροτών. Παρότι το κοινοτικό πλαίσιο επιτρέπει επιδοτήσεις έως 75.000 ευρώ, δεν προβλέπεται να ξεπεράσει τα ποσά που δόθηκαν στους Νέους Αγρότες, τα οποία κυμαίνονταν από 30.000 έως 44.000 ευρώ. Λαμβάνοντας υπόψη τα περίπου 170 εκατομμύρια ευρώ που απέμειναν αδιάθετα από την προηγούμενη πρόσκληση, γίνεται λόγος για ενίσχυση ύψους 15.000-20.000 ευρώ σε περίπου 10.000 δικαιούχους, δηλαδή μικρές εκμεταλλεύσεις.
Η υλοποίηση του προγράμματος εξαρτάται άμεσα από τη διαθεσιμότητα των κονδυλίων του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ). Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα είχε εφαρμόσει παρόμοια δράση κατά την περίοδο 2014-2022, το Μέτρο 6.3 «Ανάπτυξη μικρών γεωργικών εκμεταλλεύσεων», με προϋπολογισμό 70 εκατομμύρια ευρώ και ενίσχυση 14.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Στο πλαίσιο αυτό, είχαν ενταχθεί περίπου 5.000 αγρότες, αν και η εφαρμογή του αντιμετωπίστηκε περισσότερο ως μέτρο κοινωνικής στήριξης παρά ως αναπτυξιακή παρέμβαση.