Ο ερχομός του τέλους για την ανεξέλεγκτη χρήση κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους
Διεθνής συναγερμός για την προστασία των παιδιών από εθισμό, διαδικτυακή βία και ακατάλληλο περιεχόμενο
Το τέλος της ανεξέλεγκτης πρόσβασης των παιδιών στα κοινωνικά δίκτυα φαίνεται πως βρίσκεται προ των πυλών. Το 2026 διαμορφώνεται ως το έτος, κατά το οποίο η διεθνής κοινότητα επιχειρεί να βάλει «φρένο» στη σχέση ανηλίκων με πλατφόρμες όπως το TikTok, το Instagram, το Snapchat και το Facebook. Η Αυστραλία, μάλιστα, έκανε την αρχή ήδη από τον Δεκέμβριο του 2025. Βασική αιτία για το παγκόσμιο κύμα περιορισμών, απαγορεύσεων και αυστηρής επαλήθευσης της ηλικίας, είναι η εκρηκτική αύξηση των προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους, ο εθισμός στους αλγορίθμους, η διαδικτυακή βία και η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο.
Η «πρωτοπόρος» Αυστραλία
Η Αυστραλία είναι η πρώτη χώρα παγκοσμίως που επέβαλε καθολική απαγόρευση χρήσης κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 16 ετών. Το νομοσχέδιο κατατέθηκε τον Νοέμβριο του 2024 από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντονι Αλμπανέζι και τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο. Ο νόμος απαγορεύει στους ανηλίκους τη δημιουργία και διατήρηση λογαριασμών σε μεγάλες πλατφόρμες, μεταφέροντας το βάρος συμμόρφωσης στις ίδιες τις εταιρείες. Σε περίπτωση παραβίασης, προβλέπονται πρόστιμα έως 50 εκατομμύρια αυστραλιανά δολάρια, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον τεχνολογικό κλάδο. Παρά τις δυσκολίες εφαρμογής, η αυστραλιανή νομοθεσία λειτουργεί πλέον ως «πιλότος» για πολλές άλλες κυβερνήσεις.
Σε ποιες χώρες ισχύουν περιορισμοί – Πού αναμένονται απαγορεύσεις
Από τον Ιούνιο του 2023 στη Γαλλία έχει τεθεί σε ισχύ νόμος, που απαιτεί επαλήθευση ηλικίας και γονική συναίνεση για παιδιά κάτω των 15 ετών, με πρόστιμα που φτάνουν το 1% των παγκόσμιων εσόδων των εταιρειών. Σημειώνεται, ότι στη Γαλλία έχει ξεκινήσει η συζήτηση ακόμη και για μέτρα «ψηφιακής απαγόρευσης κυκλοφορίας» για ανηλίκους έως 18 ετών.
Η Ισπανία αύξησε το όριο συγκατάθεσης για τη δημιουργία λογαριασμού στα social media από τα 14 στα 16 έτη, ενώ προχώρησε και σε αυστηρά μέτρα κατά των deepfakes και των loot boxes σε διαδικτυακά παιχνίδια.
Η Νορβηγία ετοιμάζεται να ανεβάσει το όριο γονικής συναίνεσης από τα 13 στα 15 έτη, σε μια χώρα όπου έρευνες δείχνουν ότι πάνω από το 70% των 11χρονων έχει ήδη παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα.
Στην Ιταλία, από το 2018 απαιτείται γονική συναίνεση για παιδιά κάτω των 14 ετών, χωρίς όμως σαφές πλαίσιο κυρώσεων για τις πλατφόρμες.
Η Νότια Κορέα δεν απαγορεύει μεν τα social media, αλλά από τον Μάρτιο του 2026 θέτει σε εφαρμογή καθολική απαγόρευση κινητών και ψηφιακών συσκευών στα σχολεία, με στόχο την αντιμετώπιση του εθισμού.
Η Δανία σχεδιάζει απαγόρευση για παιδιά κάτω των 15 ετών, με εξαιρέσεις για 13χρονους και 14χρονους κατόπιν γονικής αξιολόγησης. Η κυβέρνηση επικαλείται αύξηση άγχους, κατάθλιψης και διάσπασης προσοχής στους ανηλίκους.
Η Μαλαισία ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2026 την απαγόρευση κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 16 ετών, με υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας.
Το Πακιστάν έχει κατατεθεί νομοσχέδιο για απαγόρευση social media σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών και αυστηρού τύπου ελέγχους ταυτότητας.