Σουηδία: Μείωση ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 13 έτη για σοβαρά εγκλήματα
Νομοσχέδιο της σουηδικής κυβέρνησης προκαλεί αντιδράσεις από νομικές αρχές, με ανησυχίες για την υπερφόρτωση του σωφρονιστικού συστήματος και την εμπλοκή ακόμη μικρότερων παιδιών σε εγκληματικές δραστηριότητες.
Η σουηδική κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να καταθέσει ένα νομοσχέδιο που θα μειώσει την ηλικία ποινικής ευθύνης ανηλίκων από τα 15 στα 13 έτη, ειδικά για σοβαρά παραπτώματα. Η κίνηση αυτή ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή ποινών φυλάκισης σε ορισμένες περιπτώσεις, με στόχο την αντιμετώπιση της έξαρσης της βίας που συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα.
Ωστόσο, πολλές αρχές, συμπεριλαμβανομένης της αστυνομίας, των σωφρονιστικών υπηρεσιών και των εισαγγελέων, εκφράζουν την αντίθεσή τους στο προτεινόμενο μέτρο. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Γκούναρ Στρέμερ, διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για μια γενική μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης, αλλά για την εφαρμογή της σε συγκεκριμένα εγκλήματα όπως φόνοι, απόπειρες φόνου, βομβιστικές επιθέσεις με επιβαρυντικές περιστάσεις, εγκλήματα με χρήση όπλων και βιασμοί, πάντα με επιβαρυντικές περιστάσεις.
Η Σουηδία αντιμετωπίζει εδώ και μια δεκαετία την αναζωπύρωση της βίας που σχετίζεται με το οργανωμένο έγκλημα, η οποία τροφοδοτείται από ξεκαθαρίσματα λογαριασμών μεταξύ αντίπαλων συμμοριών και τον έλεγχο της αγοράς ναρκωτικών. Τα εγκληματικά δίκτυα στρέφονται όλο και περισσότερο σε ανηλίκους κάτω των 15 ετών για τη διάπραξη βομβιστικών και ένοπλων επιθέσεων, γνωρίζοντας ότι αυτοί δεν απειλούνται με ποινές κάθειρξης εφόσον συλληφθούν.
Μια έρευνα που διεξήχθη τον Ιανουάριο του 2025 πρότεινε τη μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης στα 14 έτη. Ωστόσο, η κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο ανακοίνωσε την πρόθεσή της να μειώσει το όριο στα 13 έτη και να θέσει το νομοσχέδιο σε δημόσια διαβούλευση με 126 αρχές και οργανισμούς.
Η πλειονότητα των φορέων που κλήθηκαν να εκφράσουν τη γνώμη τους επέκρινε ή απέρριψε κατηγορηματικά το σχέδιο. Η αστυνομία προειδοποιεί ότι η μείωση του ορίου ηλικίας ποινικής ευθύνης μπορεί να οδηγήσει στην εμπλοκή ακόμη μικρότερων παιδιών στα εγκληματικά δίκτυα. Άλλοι τόνισαν την ανεπάρκεια του σωφρονιστικού συστήματος για να φιλοξενήσει τόσο νεαρούς παραβάτες, εκφράζοντας ανησυχίες για την υπονόμευση των δικαιωμάτων των παιδιών.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης δήλωσε ότι η κατάσταση είναι επείγουσα και τα μέτρα πρέπει να αντανακλούν τη σοβαρότητά της. Η αλλαγή αυτή θα εφαρμοστεί αρχικά προσωρινά, για μια περίοδο 5 ετών. Το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στο νομοθετικό Συμβούλιο της Σουηδίας και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, να τεθεί σε ισχύ αυτό το καλοκαίρι.