Νέο ψηφιακό προφίλ: Πώς θα αλλάξουν οι συναλλαγές και οι μισθώσεις
Η Τράπεζα της Ελλάδος και το Υπουργείο Οικονομικών φέρνουν τρεις νέες πλατφόρμες που χαρτογραφούν την οικονομική συμπεριφορά πολιτών και επιχειρήσεων.
Με την έναρξη λειτουργίας τριών νέων ψηφιακών πλατφορμών, η Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα εποχή οικονομικών συναλλαγών, όπου η αξιοπιστία και η συνέπεια θα είναι τα κύρια διαπιστευτήρια. Το νέο σύστημα, που τίθεται σταδιακά σε εφαρμογή, φιλοδοξεί να χαρτογραφήσει και να αξιολογήσει ψηφιακά την οικονομική συμπεριφορά κάθε πολίτη και επιχείρησης, αλλάζοντας ριζικά τα δεδομένα στις καθημερινές συναλλαγές, από τα δάνεια και τις συμβάσεις μέχρι τις μισθώσεις ακινήτων.
Ο «μεγάλος αδελφός» της αγοράς, όπως αθόρυβα χαρακτηρίζεται, έκανε την εμφάνισή του με την Τράπεζα της Ελλάδος να θέτει σε πιλοτική λειτουργία το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων. Αυτή η νέα ψηφιακή πλατφόρμα, που αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία στις 15 Φεβρουαρίου, συγκεντρώνει για πρώτη φορά υπό την αιγίδα του κράτους όλα τα δεδομένα οφειλών προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης δανείων και άλλους χρηματοδοτικούς οργανισμούς.
Στη συνέχεια, από τον Μάρτιο, θα ξεκινήσει τη λειτουργία του το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, που σχεδιάζεται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Αυτή η πλατφόρμα θα καταγράφει τις οφειλές προς το Δημόσιο, ενώ μέχρι το καλοκαίρι αναμένεται να ολοκληρωθεί το τρίτο σκέλος: το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών. Αυτή η βάση δεδομένων θα επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ακινήτων να γνωρίζουν την οικονομική συμπεριφορά των υποψήφιων μισθωτών τους, θωρακίζοντας τους από πιθανούς κακοπληρωτές.
Με αυτές τις αλλαγές, το ψηφιακό συναλλακτικό προφίλ θα ακολουθεί δανειολήπτες και ενοικιαστές στις μελλοντικές τους συναλλαγές, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη και την ασφάλεια. Ο οικονομικός βίος αποκτά ψηφιακή ταυτότητα, με τη «βαθμολογία» (credit score) από τα νέα μητρώα να καθορίζει την πρόσβαση και τους όρους σε χρηματοδοτήσεις, ρυθμίσεις και στέγη.
Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων, που ήδη έχει καταχωρίσει τα προφίλ περίπου 2.900.000 οφειλετών, θα λειτουργεί συμπληρωματικά με τα μητρώα ιδιωτικού χρέους. Οι πολίτες μπορούν να έχουν πρόσβαση στο δικό τους πιστωτικό προφίλ μέσω της ιστοσελίδας ccr.bankofgreece.gr, με κωδικούς Taxisnet, και να ζητήσουν δωρεάν Πιστωτική Έκθεση. Παράλληλα, μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικό αίτημα διόρθωσης τυχόν ανακριβειών.
Οι πιστωτές, από την πλευρά τους, θα έχουν πρόσβαση σε Πιστωτικές Εκθέσεις «τύπου Β και Γ», με την «τύπου Γ» να προσφέρει την πλήρη πιστωτική εικόνα ενός υποψήφιου δανειολήπτη. Η συνέπεια στις πληρωμές θα οδηγεί σε ευνοϊκότερους όρους, ενώ το ιστορικό καθυστερήσεων θα αυξάνει το κόστος ή θα αποκλείει τη χρηματοδότηση.
Το Σύστημα Πιστοληπτικής Αξιολόγησης, που θα λειτουργεί από τον Μάρτιο, θα ενσωματώνει τη συμπεριφορά πληρωμών προς το Δημόσιο (εφορία, ασφαλιστικά ταμεία), παράγοντας αυτόματα πιστοληπτική βαθμολόγηση. Προοπτικά, θα εκδίδεται ένας τελικός βαθμός αξιοπιστίας για κάθε συναλλασσόμενο, που θα μπορεί να βελτιώνεται ή να επιδεινώνεται ανάλογα με τη συμπεριφορά του.
Το σύστημα σχεδιάστηκε με αυστηρές δικλείδες προστασίας προσωπικών δεδομένων, τηρώντας τον Κανονισμό GDPR. Η κοινοποίηση της βαθμολόγησης σε ιδιωτικούς φορείς απαιτεί ρητή συγκατάθεση του πολίτη, που μπορεί να ανακληθεί.
Το τρίτο σκέλος, το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, που αναμένεται το καλοκαίρι, θα επεκτείνει την αξιολόγηση στη στεγαστική αγορά. Οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να ζητούν πρόσβαση και έλεγχο μόνο με τη συναίνεση του υποψήφιου ενοικιαστή, ενώ οι ενοικιαστές θα έχουν τη δυνατότητα να προσκομίζουν πιστοποιητικό φερεγγυότητας.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο προκαλεί αντιδράσεις. Κοινωνικοί φορείς εκφράζουν φόβους για αποκλεισμό ευάλωτων νοικοκυριών, ενώ οι ιδιοκτήτες το βλέπουν ως εργαλείο προστασίας απέναντι στους στρατηγικούς κακοπληρωτές.
Η πιλοτική εφαρμογή του συστήματος αναμένεται στα μέσα του έτους, με στόχο τη διασύνδεση με το myProperty και τις δηλώσεις μίσθωσης. Η πλήρης εφαρμογή, εφόσον δεν προκύψουν εμπόδια, τοποθετείται μέχρι το τέλος του έτους.
Η δημιουργία αυτού του ενιαίου συναλλακτικού προφίλ σηματοδοτεί το τέλος της ανωνυμίας στην οικονομική συμπεριφορά, επιβραβεύοντας τη συνέπεια και την εντιμότητα, και αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη στις συναλλαγές.