Νίκος Δένδιας: Οι τομές στην άμυνα, ο «Χάρτης Μετάβασης» και η στρατηγική ασφάλειας

Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μιλώντας στην εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής», υπερασπίστηκε τις μεταρρυθμίσεις που τέθηκαν σε εφαρμογή για τη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων σε μια νέα εποχή, τονίζοντας την ανάγκη για «τομές του μακρόπνοου σχεδιασμού» απέναντι στην «ανεύ πολιτικού κόστους βολική αδράνεια». Όπως ανέφερε, οι αντιδράσεις που σημειώθηκαν, κυρίως από μερίδα Υπαξιωματικών, ήταν αναμενόμενες και προήλθαν από τη θεώρηση ότι θίγονται κεκτημένα, αλλά και από συστηματικές διαστρεβλώσεις.

Ο «Χάρτης Μετάβασης» αποτελεί τμήμα της ευρύτερης «Ατζέντας 2030», μιας ολιστικής στρατηγικής που στοχεύει στην πλήρη αναδιαμόρφωση των Ενόπλων Δυνάμεων. Σύμφωνα με τον υπουργό, η στρατηγική αυτή επαναπροσδιορίζει τη φιλοσοφία της άμυνας και της αποτροπής, λαμβάνοντας υπόψη το ραγδαία μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον. Περιλαμβάνει τη νέα σύνθεση δυνάμεων, την προμήθεια σύγχρονων οπλικών συστημάτων, την «Ασπίδα του Αχιλλέα» – έναν ολοκληρωμένο θόλο προστασίας με ενοποιημένο Command and Control –, υπόγειες οχυρωματικές θέσεις, συστήματα drones και αντι-drones, νέα συστήματα επικοινωνιών, δορυφορικές δυνατότητες, πλήρη ενσωμάτωση της καινοτομίας, δυνατότητες Cybersecurity, καθώς και αναβαθμισμένη εκπαίδευση και εφεδρεία.

Ο κ. Δένδιας τόνισε τη σημασία του ανθρώπινου δυναμικού ως «κύριου πολλαπλασιαστή ισχύος». Ωστόσο, ανέδειξε την ανάγκη αντιμετώπισης στρεβλών πρακτικών δεκαετιών, όπως η άνευ κριτηρίων ανέλιξη των Υπαξιωματικών, που οδήγησε σε μια δυσανάλογη ιεραρχική πυραμίδα (1:1 υπαξιωματικών προς αξιωματικούς), σε αντίθεση με τους προηγμένους στρατούς (1:3 ή 1:4). Επεσήμανε ότι η μετάταξη Υπαξιωματικών σε Αξιωματικούς συχνά οδηγεί σε απώλεια στελεχών για το στράτευμα, με την πλειονότητα να υπηρετεί σε επιτελικές θέσεις αντί για μάχιμες μονάδες.

Το νέο νομοσχέδιο, σύμφωνα με τον υπουργό, δεν υποβαθμίζει τους Υπαξιωματικούς, αλλά τους δίνει νέα υπόσταση και διακριτό ρόλο, με ανωτατοποίηση των σχολών τους, νέο σύστημα σταδιοδρομίας και δυνατότητες μετάταξης στο Σώμα Αξιωματικών μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων ή αξιολόγησης μετά από 14 χρόνια υπηρεσίας. Παράλληλα, προβλέπονται σημαντικές μισθολογικές αυξήσεις, στηριζόμενες σε εξοικονομήσεις του υπουργείου.

Σχετικά με τη θητεία και την εφεδρεία, ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Ελλάδα, ως «Στρατός των Πολιτών», πρέπει να παρέχει σύγχρονη στρατιωτική εκπαίδευση. Οι σημερινοί οπλίτες πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με προηγμένα μέσα όπως drones, συστήματα επικοινωνιών και ανάλυση δεδομένων. Ο χρόνος βασικής εκπαίδευσης και η οικονομική αποζημίωση αυξάνονται, ενώ ενσωματώνονται τα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης. Η εφεδρεία αναδιαρθρώνεται με στόχο μια δύναμη 150.000 ενεργών εφέδρων.

Η σχέση της Ελλάδας με τις Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτηρίστηκε «στρατηγική, σταθερή και διαχρονική», τονίζοντας ότι η ανανεωμένη Συμφωνία Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας (MDCA) αναβαθμίζει τον ρόλο της χώρας και την καθιστά πυλώνα σταθερότητας.

Ο υπουργός σχολίασε τις προσωπικές επιθέσεις από Τούρκους αξιωματούχους, τονίζοντας ότι αυτές αποσκοπούν στη σίγαση των σταθερών θέσεων της Ελλάδας για το Διεθνές Δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα, και ότι η χώρα δεν θα απομακρυνθεί από αυτές.

Για το Πολεμικό Ναυτικό του 21ου αιώνα, ανέφερε ότι ενισχύεται στο πλαίσιο του νέου δόγματος αποτροπής, με σύγχρονα πλοία όπως οι φρεγάτες Belharra και Bergamini, που προσδίδουν αυξημένη επιχειρησιακή ευελιξία και στρατηγική ισχύ.

Το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) ενσωματώνει συστημικά την καινοτομία στις Ένοπλες Δυνάμεις, με συμβάσεις για την παραγωγή προϊόντων υψηλής αξίας και 18 εθνικά έργα έρευνας και ανάπτυξης. Στόχος είναι η ανάπτυξη drones, συστημάτων κυβερνοάμυνας, δορυφορικών εφαρμογών και άλλων μέσων, με ισχυρό αποτύπωμα στην εθνική οικονομία.

Σχετικά με την πιθανότητα διεκδίκησης της προεδρίας της Νέας Δημοκρατίας, ο κ. Δένδιας τόνισε ότι εστιάζεται στην ουσία των πολιτικών επιλογών και όχι σε σενάρια, υπογραμμίζοντας την αίσθηση εθνικής ευθύνης που τον καθοδηγεί.

Ο υπουργός τόνισε την ανάγκη για σοβαρότητα, αποτελεσματικότητα και επιδίωξη ευρύτερων συναινέσεων, καθώς και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της κοινωνίας στους θεσμούς μέσω κρίσιμων μεταρρυθμίσεων, ισονομίας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Το υπόδειγμα των μεταρρυθμίσεων στις Ένοπλες Δυνάμεις μπορεί να λειτουργήσει ως πρότυπο για τον Δημόσιο Τομέα, με εξοικονομήσεις πόρων, αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος, μάχη κατά της ακρίβειας, ενίσχυση της μητρότητας και βελτίωση της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.

Για τις τοποθετήσεις πρώην πρωθυπουργών, ανέφερε ότι αποτελούν μέρος του δημόσιου διαλόγου και αντιμετωπίζονται με θεσμικό σεβασμό, αλλά η ευθύνη των αποφάσεων ανήκει στην εκλεγμένη κυβέρνηση.

Ο κ. Δένδιας χαρακτήρισε τη Νέα Δημοκρατία «κόμμα αρχών», τονίζοντας ότι οι μονοκομματικές κυβερνήσεις, αν και όχι δόγμα, αποτελούν εργαλείο σταθερότητας.

Τέλος, για τη θέση της Ελλάδας στη Βενεζουέλα, τόνισε τον απόλυτο σεβασμό στο Διεθνές Δίκαιο, την αποτροπή αποσταθεροποίησης και την προώθηση μιας ειρηνικής και δημοκρατικής μετάβασης, με σεβασμό στη βούληση του λαού και προστασία των Ελλήνων πολιτών.