Η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ-Παναμά ξεπερνιέται: Η διώρυγα παραμένει υπό παναμαϊκή κυριαρχία
Ο πρόεδρος Μουλίνο διαβεβαιώνει για την ανεξαρτησία της Διώρυγας, ενώ οι διαπραγματεύσεις για τη διαχείριση των λιμανιών παραμένουν περίπλοκες.
Η ένταση στις σχέσεις μεταξύ του Παναμά και των Ηνωμένων Πολιτειών φαίνεται να έχει εκτονωθεί, με τον πρόεδρο της χώρας, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, να διαβεβαιώνει ότι η Διώρυγα του Παναμά παραμένει και θα παραμείνει υπό παναμαϊκή κυριαρχία. Στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του προς την Εθνοσυνέλευση, ο Μουλίνο τόνισε ότι η περίοδος έντονης διπλωματικής τριβής, που ξεκίνησε στις αρχές του 2025 με τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για επαναφορά του αμερικανικού ελέγχου λόγω κινεζικής επιρροής, έχει πλέον παρέλθει.
Ο πρόεδρος Μουλίνο επεσήμανε ότι, μέσω μιας «σταθερής στάσης και χρόνου», οι δύο χώρες κατάφεραν να αποκαταστήσουν ένα πλαίσιο αμοιβαίου σεβασμού και συνεργασίας. Η σχέση Παναμά-ΗΠΑ, όπως δήλωσε, οικοδομείται πλέον σε κοινή δουλειά, εμπιστοσύνη και φιλία, με ιδιαίτερη έμφαση στη συνεργασία για την καταπολέμηση του διεθνούς εγκλήματος.
Η κλιμάκωση της έντασης είχε σημειωθεί αμέσως μετά την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ, στις 20 Ιανουαρίου του προηγούμενου έτους. Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε ασκήσει ισχυρές πιέσεις στην παναμαϊκή κυβέρνηση να ανακαλέσει τη σύμβαση με την Panama Ports Company, μια θυγατρική του ομίλου Hutchison Ports με έδρα το Χονγκ Κονγκ. Η εν λόγω εταιρεία διαχειρίζεται δύο κρίσιμα λιμάνια, στις εισόδους της Διώρυγας, στον Ατλαντικό και στον Ειρηνικό Ωκεανό. Παράλληλα, η Ουάσινγκτον είχε διεκδικήσει την άνευ τελών διέλευση αμερικανικών πλοίων από τη Διώρυγα, ένα αίτημα που ο Παναμάς αντιμετώπισε ως ευθεία αμφισβήτηση της κυριαρχίας του.
Οι κινεζικές ενστάσεις και το αβέβαιο μέλλον των λιμανιών
Παρά την επιτυχή διπλωματική εκτόνωση με τις ΗΠΑ, το μέλλον της διαχείρισης των λιμανιών παραμένει υπό διαπραγμάτευση. Τον Μάρτιο του προηγούμενου έτους, η CK Hutchison είχε προσεγγίσει μια κατ’ αρχήν συμφωνία για την πώληση του 80% των παγκόσμιων λιμενικών της δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των δύο λιμανιών στον Παναμά, σε κοινοπραξία υπό την ηγεσία της BlackRock και της Terminal Investment Limited (TiL), του λιμενικού βραχίονα της Mediterranean Shipping Company (MSC).
Ωστόσο, οι διαπραγματεύσεις έχουν περιπλακεί, καθώς το Πεκίνο φέρεται να εκφράζει αντιρρήσεις, εάν η κινεζική Cosco Shipping δεν λάβει ουσιαστικό ρόλο στη νέα δομή. Εν τω μεταξύ, η ίδια η σύμβαση παραχώρησης της Hutchison στον Παναμά αντιμετωπίζει νομικές προκλήσεις, με το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας να αναμένεται να αποφανθεί εντός του τρέχοντος μήνα σχετικά με την αντισυνταγματικότητά της.
Στις 31 Δεκεμβρίου 2025, η Αρχή της Διώρυγας του Παναμά (ACP) συμπλήρωσε 26 χρόνια από την ιστορική μεταβίβαση του ελέγχου από τις Ηνωμένες Πολιτείες στο κράτος του Παναμά, το 1999. Η Διώρυγα εξακολουθεί να αποτελεί την καρδιά της εθνικής οικονομίας και έναν ζωτικής σημασίας κόμβο για το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, η ACP έχει συνεισφέρει περίπου 31,2 δισεκατομμύρια δολάρια στο εθνικό ταμείο κατά τη διάρκεια αυτών των 26 ετών, χρηματοδοτώντας δημόσιες επενδύσεις και ενισχύοντας τα κρατικά έσοδα. Επιπλέον, τον Νοέμβριο του 2025, παρουσίασε ένα φιλόδοξο μακροπρόθεσμο επενδυτικό σχέδιο, με στόχο τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της Διώρυγας, μέσω έργων σε λιμενικές υποδομές, ενεργειακή εφοδιαστική και διαχείριση υδάτινων πόρων.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αυξανόμενους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς, ο Παναμάς επιδιώκει να διατηρήσει μια ισορροπημένη στάση απέναντι στις μεγάλες δυνάμεις, προασπίζοντας τον έλεγχο ενός από τα πιο στρατηγικά περάσματα του πλανήτη.