Οι πρωινές ημικρανίες: Η αιτία κρύβεται στον ύπνο σας

Αντί να ξεκινάτε τη μέρα σας ανανεωμένοι, μπορεί να την βρίσκετε με έντονο πονοκέφαλο, ναυτία, ευαισθησία στο φως ή θολή όραση. Οι πρωινές ημικρανίες είναι ένα καλά αναγνωρισμένο μοτίβο και δεν είναι τυχαίες. Συνδέονται στενά με τη φυσιολογία του ύπνου, τη χημεία του εγκεφάλου, τις ορμονικές διακυμάνσεις και τους νυχτερινούς παράγοντες που μειώνουν το όριο ενεργοποίησης της ημικρανίας.

**Γιατί οι ημικρανίες ξεκινούν κατά τη διάρκεια του ύπνου ή στο ξύπνημα;**

Η ημικρανία είναι μια νευρολογική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από ανώμαλη αισθητηριακή επεξεργασία και αλλοιωμένη διεγερσιμότητα του εγκεφάλου. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, πολλά συστήματα που επηρεάζουν τη δραστηριότητα της ημικρανίας μεταβάλλονται ταυτόχρονα. Αυτά περιλαμβάνουν την έκκριση ορμονών, τον τόνο των αιμοφόρων αγγείων και τις οδούς ρύθμισης του πόνου.

Οι πρώτες πρωινές ώρες αποτελούν ένα παράθυρο αυξημένου κινδύνου για τους εξής λόγους:

* Τα επίπεδα κορτιζόλης αυξάνονται απότομα πριν από το ξύπνημα.
* Οι μεταβάσεις στον ύπνο γίνονται ελαφρύτερες και πιο κατακερματισμένες.
* Οι οδοί αναστολής του πόνου στον εγκέφαλο είναι λιγότερο ενεργές.
* Ο εγκέφαλος γίνεται πιο ευαίσθητος σε εσωτερικά και εξωτερικά ερεθίσματα.

Για τα άτομα που είναι επιρρεπή σε ημικρανία, αυτός ο συνδυασμός μπορεί να προκαλέσει μια κρίση πριν ή αμέσως μετά το ξύπνημα.

**Διαταραχές ύπνου και κακή ποιότητα ύπνου**

Ο ύπνος και η ημικρανία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες καταστάσεις. Ο κακός ύπνος όχι μόνο μπορεί να επιδεινώσει τις ημικρανίες, αλλά και να τις πυροδοτήσει ενεργά. Οι βασικοί παράγοντες που σχετίζονται με τον ύπνο και επηρεάζουν τις ημικρανίες περιλαμβάνουν:

* Ανεπαρκής διάρκεια ύπνου
* Ακανόνιστα προγράμματα ύπνου
* Συχνές νυχτερινές αφυπνίσεις
* Αϋπνία ή μη αποκαταστατικός ύπνος

Ο διαταραγμένος ύπνος μεταβάλλει τη σηματοδότηση σεροτονίνης και ντοπαμίνης στον εγκέφαλο, οι οποίες παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της ημικρανίας. Ακόμη και ο ανεπαίσθητος κατακερματισμός του ύπνου μπορεί να είναι αρκετός για να προκαλέσει μια πρωινή ημικρανία.

**Διαταραχές ύπνου, ειδικά άπνοια ύπνου**

Οι αδιάγνωστες διαταραχές ύπνου αποτελούν μια κοινή, αλλά υποτιμημένη αιτία ημικρανιών κατά την αφύπνιση. Η αποφρακτική άπνοια ύπνου είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς προκαλεί:

* Επαναλαμβανόμενες πτώσεις στα επίπεδα οξυγόνου κατά τη διάρκεια της νύχτας.
* Απότομες διακυμάνσεις της αρτηριακής πίεσης.
* Αυξημένη φλεγμονή και απελευθέρωση ορμονών του στρες.

Οι πρωινοί πονοκέφαλοι ή ημικρανίες, που βελτιώνονται αργότερα μέσα στην ημέρα, είναι ένα κλασικό προειδοποιητικό σημάδι άπνοιας ύπνου, ειδικά όταν συνοδεύονται από δυνατό ροχαλητό, κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας ή μη αναζωογονητικό ύπνο.

**Αφυδάτωση κατά τη διάρκεια της νύχτας**

Πολλοί άνθρωποι κοιμούνται 7-9 ώρες χωρίς να καταναλώνουν υγρά. Ήπια αφυδάτωση μπορεί να αναπτυχθεί κατά τη διάρκεια της νύχτας, ιδιαίτερα σε άτομα που:

* Δεν πίνουν αρκετά υγρά κατά τη διάρκεια της ημέρας.
* Καταναλώνουν αλκοόλ ή καφεΐνη αργά το βράδυ.
* Κοιμούνται σε ζεστό ή ξηρό περιβάλλον.

Η αφυδάτωση μειώνει τον όγκο του αίματος και μεταβάλλει την ισορροπία των ηλεκτρολυτών, γεγονός που μπορεί να ενεργοποιήσει τις οδούς πόνου στον εγκέφαλο και να προκαλέσει ημικρανία κατά το ξύπνημα.

**Πτώση σακχάρου αίματος κατά τη διάρκεια της νύχτας**

Το χαμηλό σάκχαρο στο αίμα είναι μια άλλη σημαντική αιτία ημικρανίας νωρίς το πρωί. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, ο εγκέφαλος συνεχίζει να καταναλώνει γλυκόζη. Τα μεγάλα διαλείμματα μεταξύ των γευμάτων μπορούν να μειώσουν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, ενώ μια αντίδραση στο στρες μπορεί να ενεργοποιηθεί για να αντισταθμίσει τα συμπτώματα. Αυτή η αντίδραση απελευθερώνει ορμόνες που μπορούν να προκαλέσουν ημικρανία. Άτομα που παραλείπουν το δείπνο, ακολουθούν δίαιτες πολύ χαμηλών υδατανθράκων ή έχουν διαταραγμένη ρύθμιση της γλυκόζης είναι ιδιαίτερα ευάλωτα.

**Ορμονικές διακυμάνσεις νωρίς το πρωί**

Οι ορμόνες ακολουθούν έναν ισχυρό κιρκάδιο ρυθμό, και αρκετές ορμόνες που σχετίζονται με την ημικρανία αλλάζουν γρήγορα πριν από το ξύπνημα. Συγκεκριμένα:

* Η κορτιζόλη αυξάνεται απότομα νωρίς το πρωί.
* Τα επίπεδα μελατονίνης μειώνονται.
* Οι διακυμάνσεις των οιστρογόνων μπορούν να επηρεάσουν την ευαισθησία στην ημικρανία στις γυναίκες.

Αυτές οι ορμονικές μεταβολές μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία στον πόνο και να μειώσουν το όριο ενεργοποίησης της ημικρανίας.

**Χρονισμός λήψης φαρμάκων και επιδράσεις ανάκαμψης**

Για άτομα που λαμβάνουν τακτικά φάρμακα για την ημικρανία ή τον πόνο, ο χρονισμός έχει σημασία. Οι πρωινές ημικρανίες μπορεί να σχετίζονται με:

* Εξασθένηση της φαρμακευτικής αγωγής κατά τη διάρκεια της νύχτας.
* Επιδράσεις στέρησης ή ανάκαμψης.
* Υπερβολική χρήση αναλγητικών βραχείας δράσης.

**Τρίξιμο των δοντιών και ένταση στο σαγόνι**

Ο βρουξισμός (τρίξιμο των δοντιών) και το σφίξιμο της γνάθου κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορούν να καταπονήσουν τους μύες του κεφαλιού, του λαιμού και του προσώπου. Αυτή η μυϊκή ένταση μπορεί να:

* Ενεργοποιήσει τις οδούς του τριδύμου νεύρου.
* Μιμηθεί ή να προκαλέσει πόνο ημικρανίας.
* Συμβάλει στον πρωινό πόνο στο κεφάλι και το πρόσωπο.

**Στάση του αυχένα και θέση ύπνου**

Η κακή στάση του σώματος κατά τον ύπνο μπορεί να ασκήσει παρατεταμένη πίεση στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης και στους γύρω μύες. Η καταπόνηση του αυχένα κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να:

* Ερεθίσει τα νεύρα που συνδέονται με τις οδούς ημικρανίας.
* Μειώσει τη ροή του αίματος στο κεφάλι και τον αυχένα.
* Αυξήσει την ένταση των μυών, προκαλώντας πόνο κατά το ξύπνημα.

Η ανεπαρκής στήριξη από το μαξιλάρι ή ο ύπνος σε άβολες στάσεις μπορεί να επιδεινώσει αυτό το φαινόμενο.

**Πότε οι συχνές πρωινές ημικρανίες αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι**

Το να ξυπνάτε με ημικρανία περιστασιακά είναι συνηθισμένο. Ωστόσο, οι συχνές ή επιδεινούμενες πρωινές ημικρανίες χρήζουν ιατρικής αξιολόγησης, ειδικά εάν συνοδεύονται από:

* Δυνατό ροχαλητό ή διακοπές αναπνοής κατά τη διάρκεια του ύπνου.
* Επίμονη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
* Νέα ή πρωτόγνωρα νευρολογικά συμπτώματα.
* Πονοκεφάλους που επιδεινώνονται σταθερά με την πάροδο του χρόνου.

Αυτά τα μοτίβα μπορεί να σηματοδοτούν μια υποκείμενη διαταραχή ύπνου ή άλλη θεραπεύσιμη πάθηση.

**Συχνές Ερωτήσεις**

* **Είναι το ξύπνημα με ημικρανία διαφορετικό από άλλες ημικρανίες;** Ναι. Οι πρωινές ημικρανίες συνδέονται πιο έντονα με την ποιότητα του ύπνου, τον κιρκάδιο ρυθμό και τις φυσιολογικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της νύχτας.
* **Μπορεί η αφυδάτωση από μόνη της να προκαλέσει πρωινή ημικρανία;** Ναι. Ακόμη και η ήπια αφυδάτωση κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να είναι αρκετή για να προκαλέσει ημικρανία σε ευάλωτα άτομα.
* **Συνδέονται οι πρωινές ημικρανίες με την υπνική άπνοια;** Μπορούν να είναι. Οι πρωινοί πονοκέφαλοι ή οι ημικρανίες είναι ένα κοινό σύμπτωμα της μη θεραπευμένης υπνικής άπνοιας.
* **Βοηθά ο περισσότερος ύπνος στην πρόληψη των πρωινών ημικρανιών;** Όχι απαραίτητα. Τόσο ο λιγοστός όσο και ο πολύς ύπνος μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο ημικρανίας.

**Συμπέρασμα**

Το συχνό ξύπνημα με ημικρανία είναι συνήθως αποτέλεσμα νυχτερινών πυροδοτήσεων και όχι κάτι τυχαίο. Μια διαταραχή ύπνου, η αφυδάτωση, οι πτώσεις του σακχάρου στο αίμα, οι ορμονικές αλλαγές, οι διαταραχές ύπνου, οι επιδράσεις φαρμάκων και η μυοσκελετική καταπόνηση συγκλίνουν κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, δημιουργώντας ένα ευάλωτο παράθυρο για την ενεργοποίηση της ημικρανίας.